NASA đang chạy đua với thời gian để giải cứu Đài quan sát Swift, một kính viễn vọng không gian huyền thoại đang trên đà rơi thẳng về Trái Đất. Trong một sứ mệnh giải cứu chưa từng có, một tàu vũ trụ robot mang tên LINK đã được phóng lên quỹ đạo với nhiệm vụ duy nhất: níu giữ Swift và trao cho nó thêm một thập kỷ sự sống.

Sứ mệnh cứu hộ nghẹt thở

Vào rạng sáng ngày 3 tháng 7 vừa qua, sứ mệnh Swift Boost của NASA đã chính thức bắt đầu tại Quần đảo Marshall. Vụ phóng diễn ra lúc 4:36 sáng (giờ miền Đông), đưa tàu vũ trụ robot LINK vào không gian.

Mục tiêu của LINK là giải cứu Đài quan sát Neil Gehrels Swift, vốn đang rơi khỏi quỹ đạo nhanh hơn nhiều so với dự tính. Nguyên nhân đến từ hoạt động mạnh mẽ gần đây của Mặt Trời, làm khí quyển Trái Đất phồng lên và tạo ra lực cản lớn hơn đối với các vệ tinh ở quỹ đạo thấp.

Tàu LINK, một sản phẩm của công ty Katalyst Space, đã được đưa lên quỹ đạo bằng một kỹ thuật phóng từ trên không đầy ấn tượng. Tên lửa Pegasus XL mang theo nó được gắn dưới bụng máy bay Stargazer. Khi đạt độ cao 40,000 feet, tên lửa được thả ra, rơi tự do trong vài giây trước khi động cơ bùng cháy, xé toạc bầu trời và bắt đầu hành trình của mình.

Đội ngũ mặt đất đã xác nhận liên lạc thành công với LINK. Trong những tuần tới, họ sẽ kiểm tra kỹ lưỡng mọi hệ thống trước khi con tàu bắt đầu màn tiếp cận căng thẳng với Swift.

Hơn cả một đài quan sát: Di sản của Swift

Khi đến nơi, LINK sẽ dùng ba cánh tay robot để "bắt" và ghép nối với Swift. Quá trình kéo dài từ 10 đến 12 tuần này sẽ nâng đài quan sát lên một quỹ đạo an toàn hơn ở độ cao gần 600 km, đảm bảo nó có thể hoạt động thêm một thập kỷ.

Trong suốt 20 năm, Swift là công cụ tiên phong trong việc nghiên cứu các vụ nổ tia gamma (GRB) – những chớp sáng giải phóng năng lượng trong vài giây còn nhiều hơn cả Mặt Trời trong suốt vòng đời của nó.

Theo Brad Cenko, điều tra viên chính của Swift, dữ liệu của đài quan sát này đã giúp xác nhận một sự thật đáng kinh ngạc: “các nguyên tố nặng nhất, bao gồm vàng và bạch kim, được hình thành trong các hệ thống này.” Nói cách khác, những món trang sức lấp lánh trên tay bạn có nguồn gốc từ chính những vụ nổ kinh hoàng mà Swift đã dành hai thập kỷ để theo dõi.