4,7 tỷ lượt xem bị xóa sổ: YouTube và chiến dịch "nhổ cỏ" nội dung AI rác

4,7 tỷ lượt xem – con số tương đương với việc mỗi người dân trên Trái Đất xem hơn nửa cái "video rác" – vừa bị YouTube quét sạch khỏi máy chủ. Đây không đơn thuần là một đợt dọn dẹp định kỳ, mà là lời tuyên chiến mạnh mẽ nhất của nền tảng này đối với vấn nạn "AI brainrot" (nội dung gây "nhũn não" do AI tạo ra) đang đe dọa phá hỏng trải nghiệm của người dùng toàn cầu.

Cuộc truy quét những "cỗ máy in tiền" vô tri

Dữ liệu mới nhất từ Kapwing và Android Police cho thấy một thực tế tàn khốc: YouTube đã thẳng tay khai tử 16 trong số 100 kênh lớn nhất chuyên sản xuất "AI slop" (nội dung AI rẻ tiền). Trong số đó, cái tên gây sốc nhất là 'CuentosFacianantes'. Với hơn 5,9 triệu người đăng ký và doanh thu ước tính lên tới 2,6 triệu USD/năm, kênh này từng được coi là một "mỏ vàng" từ nội dung tự động hóa trước khi bị xóa sổ hoàn toàn. Những cái tên đình đám khác như 'Imperiodejesus' hay 'Super Cat League' cũng chung số phận.

Số liệu thống kê từ tháng 12/2025 cho thấy trung bình mỗi ngày có hơn 1 triệu kênh sử dụng công nghệ AI để sản xuất video hàng loạt. Những video này, dù thu hút hàng tỷ lượt xem nhờ thủ thuật thao túng thuật toán, thực chất chỉ là những "sa mạc nội dung" – nơi sự sáng tạo bị thay thế bởi những vòng lặp vô nghĩa và vô hồn.

"Báo động đỏ" từ sự xói mòn lòng tin

Nguyên nhân khiến YouTube phải hành động quyết liệt nằm ở sự phản kháng từ phía người dùng và các bậc phụ huynh. Các cuộc điều tra từ Wired và CBS News đã vạch trần cách mà các công cụ như ChatGPT, ElevenLabs hay Adobe Express AI đang bị lạm dụng để sản xuất "công nghiệp" các video nhái theo phong cách Cocomelon nhằm trục lợi quảng cáo.

Đối với người xem, việc liên tục va phải những video deepfake hoặc nội dung AI kém chất lượng không chỉ gây phiền nhiễu mà còn tạo ra tâm lý nghi ngờ tính xác thực của mọi nội dung trên nền tảng. Khi "rác AI" tràn lan, các nhà sáng tạo nội dung chân chính – những người đầu tư chất xám và mồ hôi – bỗng thấy tác phẩm của mình bị chôn vùi dưới tầng tầng lớp lớp những video được lắp ghép vô hồn.

Bài toán thực tế tại Việt Nam và sự hoài nghi về "lưới lọc"

Tại Việt Nam, đợt quét này đã giáng một đòn mạnh vào cộng đồng làm nội dung "re-up" và các "xưởng" video AI vốn mọc lên như nấm trong hai năm qua. Những kênh chuyên lấy kịch bản AI, đọc bằng giọng đọc máy và dùng hình ảnh tự động để "vắt sữa" view ngoại đã bắt đầu ghi nhận tình trạng bị tắt kiếm tiền hàng loạt hoặc bay màu không báo trước.

Tuy nhiên, sự quyết liệt của YouTube cũng dấy lên không ít hoài nghi. Liệu hệ thống lọc tự động của họ có đủ thông minh để phân biệt giữa một tác phẩm nghệ thuật có hỗ trợ bởi AI và một video "rác" công nghiệp? Thực tế đã có những trường hợp các nhà sáng tạo chân chính bị "khóa nhầm" (false positive), gây thiệt hại không nhỏ về doanh thu và uy tín.

Chiến dịch thắt chặt Chương trình Đối tác YouTube (YPP) khởi động từ tháng 7/2025 hiện đã đi vào giai đoạn thực thi nghiêm ngặt nhất. YouTube đang đẩy mạnh sự kết hợp giữa thuật toán quét và đánh giá từ con người, đồng thời bắt buộc công khai nội dung có sự can thiệp của AI.

Nhưng cuộc chiến này chắc chắn sẽ còn kéo dài. Khi các mô hình tạo video AI ngày càng trở nên tinh vi và khó phân biệt bằng mắt thường, liệu YouTube có thể duy trì được sự trong sạch cho "hệ sinh thái" của mình, hay đây chỉ là một nỗ lực tạm thời trước khi làn sóng AI thế hệ mới tiếp tục nhấn chìm những rào cản kỹ thuật? Câu trả lời có lẽ không nằm ở số lượng video bị xóa, mà nằm ở việc liệu người dùng có còn cảm thấy được kết nối với những giá trị "người" thực thụ trên nền tảng này hay không.