Yahoo Scout: Cú đặt cược 18 nghìn tỷ dữ liệu để giành lại ngai vàng từ tay Google

Yahoo từng là cửa ngõ duy nhất của Internet trước khi bị Google đẩy vào bóng tối của sự lãng quên suốt hai thập kỷ. Giờ đây, "cựu vương" này đang dốc toàn lực vào Scout — một công cụ trả lời AI (answer engine) được kỳ vọng sẽ giúp Yahoo không bị lịch sử xóa tên một lần nữa. Khác với nỗ lực bám đuổi vô vọng của các công cụ tìm kiếm truyền thống, Scout chọn cách đối đầu trực diện với Perplexity và Google AI bằng một thứ vũ khí mà các startup non trẻ không bao giờ có: ký ức của 30 năm Internet.

Mỏ vàng thương mại nằm trong đống email cũ

Sức mạnh của Yahoo Scout không đến từ việc chạy đua số lượng tham số trong mô hình ngôn ngữ, mà nằm ở 18 nghìn tỷ sự kiện tiêu dùng tích lũy hàng năm. Trong khi các mô hình AI khác phải vất vả quét dữ liệu từ web công cộng vốn đang tràn ngập rác và nội dung giả mạo, Scout lại khai thác "vùng tối" dữ liệu mà ngay cả Google cũng thèm muốn.

Đó là hàng tỷ hóa đơn điện tử, xác nhận đặt phòng khách sạn và lịch sử giao dịch ẩn trong Yahoo Mail của 500 triệu người dùng. Khi kết hợp cùng mô hình Claude của Anthropic, Scout không chỉ trả lời câu hỏi, nó thực hiện các tác vụ đại lý thực thụ. Thay vì để người dùng phải lục lọi hàng trăm email rác để tìm mã đặt chỗ chuyến bay, Scout tự động trích xuất thông tin, đồng bộ hóa lịch trình và đưa ra các gợi ý hành động chính xác dựa trên thói quen chi tiêu thực tế của chủ tài khoản.

"Link xanh" - Sự nổi loạn chống lại xu hướng tóm tắt nội dung

Trong khi Google và Perplexity đang bị các nhà xuất bản kiện tụng vì hành vi "trích dẫn nhưng không trả khách", Yahoo Scout chọn một hướng đi thực dụng hơn để bảo vệ hệ sinh thái: Ưu tiên liên kết nguồn. Giao diện của Scout không giấu các đường dẫn vào các ghi chú chân trang nhỏ xíu. Ngược lại, nó hiển thị tới 9 liên kết nổi bật ngay trong kết quả trả về.

Eric Feng, người dẫn dắt dự án này, không giấu giếm mục tiêu biến Scout thành một bộ lọc giúp người dùng thoát khỏi ma trận "clickbait". Chiến lược này thực chất là một nước đi kinh tế khôn ngoan. Bằng cách duy trì dòng lưu lượng truy cập cho các đối tác tin tức và tài chính, Yahoo giữ vững được mô hình quảng cáo và tiếp thị liên kết (affiliate) — mạch máu tài chính đang nuôi sống hãng. Nếu người dùng tin tưởng vào tính minh bạch của nguồn tin, họ sẽ nhấn vào link, và đó là lúc Yahoo kiếm tiền.

Góc nhìn phản biện: Liệu đống tro tàn có thể hóa phượng hoàng?

Dù sở hữu kho dữ liệu khổng lồ, Yahoo Scout vẫn phải đối mặt với những câu hỏi hóc búa về tính thời điểm. Một phần lớn dữ liệu 30 năm của Yahoo liệu có còn giá trị trong kỷ nguyên AI yêu cầu sự phản ứng theo thời gian thực (real-time), hay đó chỉ là một đống "dữ liệu rác" lỗi thời?

Hơn nữa, rào cản lớn nhất của Yahoo không nằm ở công nghệ, mà nằm ở thương hiệu. Trong mắt thế hệ Gen Z và Alpha, Yahoo giống như một di vật khảo cổ hơn là một biểu tượng công nghệ tương lai. Việc thuyết phục người dùng trẻ rời bỏ thói quen tìm kiếm trên TikTok hay ChatGPT để quay lại với "một cái tên từ thời cha anh" chỉ bằng cách hiển thị thêm vài liên kết nguồn là một bài toán cực khó. Lịch sử của Yahoo cũng đầy rẫy những thất bại khi cố gắng cải tổ, khiến giới phân tích nghi ngờ liệu Scout là một cuộc cách mạng thực sự hay chỉ là nỗ lực làm mới vẻ ngoài trước khi bị thâu tóm lần nữa.

Tác động đến bàn cờ AI năm 2026

CEO Jim Lanzone tuyên bố Scout sẽ dần thay thế hoàn toàn công cụ tìm kiếm truyền thống của Yahoo. Đây là một canh bạc tất tay. Nếu thành công, Yahoo sẽ chứng minh được rằng trong kỷ nguyên AI, dữ liệu độc quyền và sự minh bạch nguồn gốc mới là thứ định đoạt quyền lực, chứ không phải là khả năng tóm tắt văn bản.

Hiện tại, Scout đã bắt đầu "xâm lăng" vào toàn bộ hệ sinh thái từ Finance đến News. Sự thành bại của nó sẽ là câu trả lời cho việc liệu một đế chế cũ có thể tái sinh bằng cách tận dụng những gì còn sót lại từ thời hoàng kim, hay sẽ chính thức nhường lại sân chơi cho những kẻ thức thời hơn.