Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ra lệnh cho tất cả các cơ quan liên bang "ngay lập tức chấm dứt" sử dụng các công cụ AI của Anthropic. Quyết định cứng rắn này khép lại nhiều tuần đối đầu mang đậm tính trớ trêu: một startup công nghệ dân sự đang cố gắng "dạy" bài học đạo đức cho cỗ máy quân sự hùng mạnh nhất thế giới về cách ứng dụng AI trong chiến tranh.
200 triệu USD và Tối hậu thư của Lầu Năm Góc
Theo thông báo trên nền tảng Truth Social vào thứ Sáu, ông Trump đã chỉ trích gay gắt Anthropic và thiết lập "thời gian chuyển tiếp 6 tháng" để các cơ quan chính phủ loại bỏ công nghệ của hãng, đồng thời mở ra khoảng hở để hai bên tiếp tục đàm phán.
Dù Lầu Năm Góc khẳng định hiện không sử dụng AI cho các mục đích trên và chưa có kế hoạch thực hiện, các quan chức cấp cao của chính quyền Trump vẫn phản đối việc một công ty công nghệ dân sự đòi áp đặt quy tắc lên cách quân đội sử dụng một công nghệ trọng yếu.
Đặc quyền tình báo và chiến dịch Maduro
Mặc dù Google, OpenAI và xAI đều có các thỏa thuận tương tự với chính phủ, Anthropic hiện là công ty AI duy nhất làm việc với các hệ thống phân loại mật.
Căng thẳng công khai bùng phát sau khi trang Axios báo cáo quân đội Mỹ đã sử dụng Claude để hỗ trợ lập kế hoạch cho chiến dịch bắt giữ tổng thống Venezuela, Nicolás Maduro. Một nhân viên Anthropic được cho là đã thông qua Palantir để chuyển lời lo ngại đến giới lãnh đạo quân sự Mỹ, dù công ty sau đó lên tiếng phủ nhận việc từng can thiệp vào quá trình sử dụng của Lầu Năm Góc.
Giới công nghệ chọn phe
Sức ép từ Washington buộc giới công nghệ phải nhìn lại nguyên tắc của chính mình, đặc biệt khi Thung lũng Silicon đang dần rũ bỏ sự e dè với các hợp đồng quốc phòng để trở thành những nhà thầu quân sự thực thụ.
Trong tuần qua, hàng trăm nhân viên từ OpenAI và Google đã ký một bức thư ngỏ ủng hộ Anthropic. CEO OpenAI, Sam Altman, trong một bản ghi nhớ nội bộ gửi nhân viên, cũng đồng tình rằng vũ khí tự động hóa hoàn toàn và giám sát hàng loạt là "lằn ranh đỏ", dù theo The Wall Street Journal, công ty này vẫn sẽ chừa đường lùi, tìm cách đạt thỏa thuận để tiếp tục làm việc với quân đội.
Chuyên gia Michael Horowitz - cựu Phó Trợ lý Bộ trưởng tại Lầu Năm Góc về công nghệ mới nổi - đánh giá đây là một cuộc tranh cãi không cần thiết về "các kịch bản sử dụng lý thuyết chưa được đưa ra thảo luận ở hiện tại". Nhưng trên thực tế, tối hậu thư từ chính quyền Trump đã đẩy Anthropic vào một thế kẹt nghiệt ngã: hoặc giữ sạch nguyên tắc đạo đức và tự gạch tên mình khỏi các hợp đồng béo bở, hoặc nhượng bộ và giao nộp quyền kiểm soát AI cho cỗ máy chiến tranh.