Giữa lúc liên doanh TikTok Mỹ (USDS) vừa đi vào vận hành để khẳng định sự minh bạch, một sự cố hạ tầng nghiêm trọng đã ngay lập tức đẩy nền tảng này vào tâm bão dư luận. Việc hàng loạt video bị "giam" ở mức 0 lượt xem đúng thời điểm nổ ra các cuộc biểu tình nhạy cảm tại Minneapolis đang khiến những lời giải thích về "sự cố điện" trở nên khó tin hơn bao giờ hết.

Khi "pháo đài" của Oracle và Silver Lake lung lay ngay tuần đầu

Sự cố bắt đầu vào Chủ nhật vừa qua, trùng khớp với thời điểm các trận bão tuyết quét qua Mỹ. TikTok USDS — thực thể mới do Oracle, Silver Lake và MGX quản lý — xác nhận trên mạng xã hội X rằng một trạm dữ liệu gặp vấn đề về nguồn điện đã gây ra chuỗi lỗi dây chuyền. Người dùng không chỉ gặp khó khăn khi tải bình luận hay lướt "Dành cho bạn" (FYP), mà nghiêm trọng nhất là tình trạng các nội dung mới đăng tải hoàn toàn không thể phân phối, hiển thị con số 0 lượt xem tròn trĩnh.

Dưới góc độ kỹ thuật, sự giải trình này đang để lại một dấu hỏi lớn về năng lực của Oracle. Với tư cách là đối tác hạ tầng chiến lược, việc để một sự cố điện tại một trạm đơn lẻ làm tê liệt thuật toán phân phối trên diện rộng là điều khó chấp nhận đối với các tiêu chuẩn vận hành (SLA) khắt khe của ngành công nghệ. Tại sao hệ thống dự phòng (redundancy) vốn được quảng bá là "an toàn tuyệt đối" của Oracle lại không hoạt động? Việc một lỗi hạ tầng vật lý dẫn đến sự "tê liệt" có chọn lọc của thuật toán — thay vì làm sập toàn bộ ứng dụng — là một kịch bản hiếm thấy, khiến giới chuyên gia hoài nghi về nguồn cơn thực sự đằng sau.

Sự trùng hợp kỳ lạ tại Minneapolis

Nghi vấn về một chiến dịch kiểm duyệt ngầm bùng lên mạnh mẽ khi người dùng nhận ra sự cố "0 views" dường như tập trung vào các nội dung liên quan đến cuộc biểu tình chống lại lực lượng ICE tại Minneapolis. Ngay khi các video về đụng độ và biểu tình được đăng tải, chúng lập tức rơi vào trạng thái bị "đóng băng" tương tác.

Sự trùng hợp này tạo nên một áp lực khủng khiếp lên TikTok USDS. Những cáo buộc cho rằng nền tảng đang sử dụng "lỗi kỹ thuật" như một tấm bình phong để can thiệp vào dòng chảy thông tin chính trị xuất hiện dày đặc trên X và Threads. Dù Jamie Favazza, người phát ngôn của TikTok, khẳng định mọi chậm trễ chỉ là do hệ thống đang trong quá trình ổn định hóa sau bão, nhưng việc các tài khoản đưa tin về ICE bị hạn chế đúng thời điểm này đã khiến niềm tin của người dùng chạm đáy.

Phép thử sinh tử cho mô hình quản lý mới

Hệ quả của sự cố không dừng lại ở những phàn nàn trên mạng xã hội. Thống đốc California Gavin Newsom đã chính thức yêu cầu một cuộc rà soát pháp lý nhằm làm rõ liệu TikTok có vi phạm luật bang khi cố tình bóp nghẹt các tiếng nói phản biện chính trị hay không. Đây là một bước lùi nghiêm trọng cho nỗ lực xây dựng hình ảnh "TikTok Mỹ an toàn" mà liên doanh này đang dày công gây dựng.

Việc chuyển giao dữ liệu và thuật toán cho Oracle quản lý từng được coi là chìa khóa để TikTok ở lại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, nếu không thể giải trình một cách thuyết phục tại sao hệ thống dự phòng thất bại và tại sao lỗi kỹ thuật lại "ưu ái" rơi vào các chủ đề nhạy cảm, TikTok USDS sẽ đối mặt với sự giám sát gắt gao hơn từ cả cấp bang lẫn liên bang.

Sau tất cả, liệu đây chỉ là một sự cố hạ tầng không may trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, hay là chương mở đầu cho một kỷ nguyên kiểm duyệt mới tinh vi hơn dưới danh nghĩa bảo mật nội địa? Câu trả lời mà TikTok đưa ra trong những ngày tới sẽ quyết định việc người dùng có tiếp tục coi đây là một nền tảng sáng tạo tự do, hay chỉ là một công cụ điều phối thông tin có chủ đích.