TikTok công bố gói đầu tư 3,7 tỷ USD xây dựng trung tâm dữ liệu tại Brazil

Giữa cơn bão pháp lý chưa từng có tiền lệ tại Washington và Brussels, TikTok đang âm thầm nhưng quyết liệt xây dựng một "pháo đài" mới tại Nam Bán cầu. Ngày 3/12/2025, ByteDance đã thực hiện một nước cờ táo bạo trên bàn cờ công nghệ toàn cầu khi công bố kế hoạch rót 3,7 tỷ USD vào São Paulo, Brazil. Đây không chỉ là khoản đầu tư hạ tầng đơn lẻ lớn nhất của gã khổng lồ Trung Quốc tại Mỹ Latinh, mà còn là lời khẳng định đanh thép về chiến lược phi tập trung hóa dữ liệu ("Project Fortress") nhằm thoát khỏi vòng vây kiểm soát của phương Tây.

Dự án này đánh dấu bước chuyển mình từ một nền tảng giải trí đơn thuần sang một thế lực hạ tầng thực thụ, cắm rễ sâu vào nền kinh tế số đang tăng trưởng nóng của Brazil bất chấp các rào cản địa chính trị.

Chi tiết gói đầu tư và lộ trình triển khai

Thay vì những con số ước lệ thường thấy trong các bản ghi nhớ, ByteDance đã công bố một lộ trình giải ngân chi tiết kéo dài 5 năm (2025-2030) cho siêu dự án này. Con số 3,7 tỷ USD được đánh giá là thực tế và sát sườn hơn so với các tin đồn thổi phồng trước đó, nhưng vẫn đủ sức nặng để làm rung chuyển thị trường hạ tầng dữ liệu khu vực:

• Giai đoạn 1 (2025-2026): 1,5 tỷ USD sẽ được giải ngân ngay lập tức cho việc xây dựng phần vỏ và hệ thống điện. Lễ khởi công được ấn định vào Quý 2 năm 2025, với mục tiêu đưa phân khu đầu tiên vào vận hành thử nghiệm cuối năm 2026.
• Giai đoạn 2 (2027-2028): 1,2 tỷ USD tiếp theo tập trung vào "phần lõi" – nhập khẩu và lắp đặt các cụm máy chủ hiệu năng cao chuyên dụng cho AI và điện toán đám mây.
• Giai đoạn 3 (2029-2030): 1 tỷ USD cuối cùng dành cho việc tối ưu hóa vận hành và mở rộng quy mô theo nhu cầu thực tế.

Theo báo cáo kỹ thuật từ IDC, với mức đầu tư này, tổ hợp tại São Paulo sẽ vận hành khoảng 50.000 máy chủ cao cấp, phục vụ trực tiếp cho 200 triệu người dùng Mỹ Latinh. Mức tiêu thụ năng lượng ước tính khoảng 120 megawatt – tương đương mức tiêu thụ của một thành phố cỡ nhỏ, đòi hỏi những giải pháp năng lượng cực kỳ khắt khe.

Động lực chiến lược: Bài toán chủ quyền và ưu thế kỹ thuật

Quyết định đổ tiền vào Brazil lúc này không phải là ngẫu nhiên. Nó giải quyết bài toán "kép" mà CEO Shou Zi Chew đang đối mặt: tuân thủ pháp lý địa phương và tối ưu trải nghiệm người dùng.

Trước hết, động thái này là tấm khiên bảo vệ TikTok trước Luật Bảo vệ Dữ liệu (LGPD) của Brazil. Bằng cách lưu trữ dữ liệu người dùng ngay trên lãnh thổ Brazil thay vì các máy chủ tại Singapore hay Virginia (Mỹ), TikTok trực tiếp triệt tiêu các lo ngại về "dòng chảy dữ liệu xuyên biên giới" – vốn là cái cớ để các chính phủ phương Tây tấn công họ. Việc nội địa hóa dữ liệu giúp TikTok tránh được các khoản phạt tiềm năng có thể lên tới 2% doanh thu toàn cầu, đồng thời xoa dịu chính quyền Brasilia.

Về mặt kỹ thuật, việc sở hữu hạ tầng riêng biệt tại địa phương mang lại lợi thế cạnh tranh "chết người" so với Instagram hay YouTube. Khoảng cách vật lý ngắn hơn đồng nghĩa với độ trễ thấp hơn. Hệ thống AI kiểm duyệt nội dung tiếng Bồ Đào Nha sẽ được chạy trực tiếp tại chỗ (on-premise), giúp giảm 40% thời gian xử lý các video vi phạm. Hơn nữa, các thuật ngữ như "điện toán biên" (Edge Computing) hay "mã hóa kháng lượng tử" ở đây không chỉ là chiêu trò marketing. Thực tế, TikTok đang muốn xử lý các bộ lọc AR phức tạp ngay tại rìa mạng lưới (gần người dùng nhất), mang lại trải nghiệm mượt mà vượt trội mà các đối thủ phụ thuộc vào máy chủ Bắc Mỹ khó lòng bắt kịp.

Rủi ro địa chính trị và tác động kinh tế thực

Tuy nhiên, dự án này cũng tiềm ẩn những rủi ro ngoại giao không nhỏ, đặc biệt khi nhìn vào danh sách đối tác. Sự tham gia của Huawei trong vai trò cung cấp hạ tầng mạng 5G (trị giá ước tính 500 triệu USD) là một nước đi "được ăn cả, ngã về không".

Cú bắt tay với Huawei có thể là con dao hai lưỡi. Về mặt kỹ thuật và chi phí, đây là lựa chọn tối ưu cho ByteDance. Nhưng về mặt chính trị, việc sử dụng thiết bị của Huawei ngay tại "sân sau" của Mỹ có thể chọc giận Washington, kích hoạt thêm các lệnh trừng phạt mới nhắm vào cả hai công ty. TikTok dường như đang đánh cược rằng lợi ích kinh tế mang lại cho Brazil sẽ đủ lớn để chính phủ nước này đứng ra bảo vệ họ trước áp lực từ Nhà Trắng.

Và quả thực, lợi ích kinh tế là rất rõ ràng. Bộ Kinh tế Brazil và PwC ước tính dự án sẽ tạo ra 15.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời đóng góp khoảng 5 tỷ USD vào GDP Brazil đến năm 2030. Dẫu vậy, các nhà hoạt động môi trường như Greenpeace Brazil vẫn giữ thái độ hoài nghi. Một bản kiến nghị yêu cầu minh bạch hóa nguồn năng lượng đã thu thập được 5.000 chữ ký chỉ sau 24 giờ, đặt dấu hỏi lớn về cam kết "100% năng lượng xanh" mà TikTok và đối tác nhà mạng Vivo đưa ra.

Nhìn chung, với 3,7 tỷ USD đặt lên bàn, TikTok không chỉ muốn "chơi" trên nền tảng số. Họ đang cắm rễ sâu vào hạ tầng vật lý, xây dựng một hào lũy vững chắc để bảo vệ thị phần tại thị trường mới nổi quan trọng nhất thế giới, bất chấp những cơn gió ngược từ địa chính trị.