Cú bắt tay 800 triệu USD giữa Google và Epic Games: Công lý hay màn kịch thương mại?

Thẩm phán liên bang James Donato đang dội một gáo nước lạnh vào hy vọng dàn xếp êm đẹp của Google và Epic Games. Trong phiên điều trần mới nhất, ông thẳng thừng chất vấn liệu các điều khoản "đi đêm" này có đang triệt hạ sự cạnh tranh lành mạnh để đổi lấy lợi ích riêng cho Epic hay không. Sau phán quyết lịch sử năm 2023 kết tội Google độc quyền, công chúng chờ đợi một cuộc cách mạng trên Play Store, chứ không phải một bản hợp đồng nhượng bộ đầy tính toán.

Những rạn nứt trong thỏa thuận "bình mới rượu cũ"

Thẩm phán Donato không giấu nổi sự thất vọng trước việc Epic Games đột ngột từ bỏ yêu cầu quyền truy cập danh mục ứng dụng (app catalog access). Cần nhớ rằng, chính chuyên gia kinh tế Douglas Bernheim của Epic từng khẳng định đây là "vũ khí" duy nhất để các kho ứng dụng khác có thể đối đầu sòng phẳng với Google. Việc Epic tự nguyện vứt bỏ công cụ này khiến tòa án nghi ngờ bản chất của lệnh cấm ban đầu đang bị làm loãng để phục vụ một cuộc dàn xếp nhanh gọn, bỏ mặc lợi ích của hàng triệu nhà phát triển khác.

Giáo sư Nancy Rose từ MIT, người đóng vai trò tư vấn cho tòa án, đã vạch trần sự thật cay đắng: các điều chỉnh mới đang "triệt hạ" những điều khoản cạnh tranh cốt lõi. Dưới vỏ bọc mới, Google vẫn chễm chệ thu mức phí hoa hồng từ 9% đến 20% cho các giao dịch bên ngoài Play Store. Các chuyên gia cảnh báo rằng đây chỉ là một hình thức "thuế độc quyền" được dán nhãn lại, hoàn toàn không đủ sức nặng để phá vỡ gông cùm mà Google đã siết chặt bấy lâu nay.

Khoản thanh toán 800 triệu USD: Bộ mặt thật của "người hùng" Tim Sweeney

Con số 800 triệu USD được tiết lộ là cái tát vào mặt những người từng ủng hộ cuộc chiến chống độc quyền của Epic Games. CEO Tim Sweeney, người luôn xuất hiện với hình ảnh chiến binh vì sự tự do của hệ sinh thái kỹ thuật số, giờ đây thừa nhận đang thực hiện một "sự chuyển giao giá trị" khổng lồ cho Google.

Thay vì đấu tranh cho một thị trường mở, Epic cam kết chi 800 triệu USD trong vòng 6 năm tới. Dòng tiền này được "hợp thức hóa" qua các hợp đồng sử dụng dịch vụ Google Cloud và các chiến dịch tiếp thị chéo cho tựa game Fortnite trên Android. Đây rõ ràng là một chiến thuật lách luật tinh vi: Epic trả tiền để đổi lấy sự ưu ái từ Google, giúp Fortnite trở lại vị thế hái ra tiền nhanh nhất có thể. Sau khi thắng thế tại tòa phúc thẩm vào tháng 9/2025, thay vì thừa thắng xông lên để giải phóng thị trường, Epic lại chọn cách "bắt tay" với kẻ thù để kết thúc sớm cuộc chiến pháp lý tốn kém, bỏ lại vụ kiện với Apple vẫn đang sa lầy trong bế tắc.

Tương lai Android: Không có chỗ cho sự thỏa hiệp hời hợt

Vụ việc này đã vượt xa tầm vóc của một tranh chấp thương mại thông thường. Thẩm phán Donato nhấn mạnh rằng ông sẽ không để phán quyết năm 2023 – nơi Google bị kết tội dùng tiền "mua chuộc" các nhà phát triển – trở thành một tờ giấy lộn. Tòa án đang đặt mô hình kinh doanh của Google dưới kính hiển vi với sự khắt khe chưa từng có.

Thái độ của tòa án cho thấy thời kỳ các "ông lớn" công nghệ tự tung tự tác sắp chấm dứt. Bất chấp việc Apple thường xuyên khoe khoang doanh thu trên mỗi người dùng, cả hai đế chế này đều đang run rẩy trước một môi trường pháp lý không còn khoan nhượng. Quyết định cuối cùng của Thẩm phán Donato, dự kiến sẽ được đưa ra ngay sau khi các bên nộp hồ sơ bổ sung vào tháng 2/2026, rất có thể sẽ bác bỏ toàn bộ thỏa thuận này. Nếu kịch bản đó xảy ra, Google sẽ không còn đường lui và buộc phải đối mặt với những biện pháp cưỡng chế khắc nghiệt hơn để thực sự mở cửa hệ sinh thái Android, thay vì chỉ diễn một màn kịch thương mại trị giá trăm triệu USD.