Opera Neon Chính Thức Mở Cửa: Trình Duyệt "Agentic AI" Đầu Tiên Hay Chỉ Là Một Lời Hứa Viển Vông?
Đã 8 năm kể từ khi Opera Neon lần đầu xuất hiện như một concept đẹp mã nhưng vô dụng. Giờ đây, ngày 11/12/2025, nó trở lại, và Opera thề rằng trình duyệt này biết suy nghĩ. Không còn là những bong bóng bay nhảy chỉ để vui mắt, Neon phiên bản mới được dán nhãn là bước tiến vào kỷ nguyên "agentic AI" (AI tác vụ). Đây là một canh bạc lớn nhằm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta tương tác với internet, hoặc ít nhất, đó là những gì bộ phận marketing của Opera muốn chúng ta tin tưởng.
Agentic AI: Khi Trình Duyệt Muốn Làm "Quản Gia" Thay Vì Chỉ Là Công Cụ
Hãy quên khái niệm "lướt web" thụ động đi. Điểm bán hàng cốt lõi của Neon lần này là khả năng biến trình duyệt thành một kẻ thực thi mệnh lệnh. Với mô hình AI 70 tỷ tham số được tích hợp sâu vào nhân trình duyệt, Neon không chỉ ngồi đó đợi bạn gõ phím. Nó được thiết kế để hành động.
Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng kịch bản này: Bạn cần đi công tác. Thay vì phải mở 5 tab để so sánh giá vé, vào từng trang hãng bay, điền ngày tháng, rồi rút thẻ visa ra thanh toán, Neon hứa hẹn làm tất cả chỉ với một câu lệnh. Bạn gõ: "Đặt vé đi Đà Nẵng rẻ nhất thứ Sáu tới, khách sạn gần cầu Rồng, tự điền thông tin thẻ", và trình duyệt sẽ tự xử lý chuỗi tác vụ đó mà không cần bạn nhấp chuột lần thứ hai.
Đó chính là sự khác biệt mà Krystian Kolondra, Phó chủ tịch điều hành tại Opera, muốn nhấn mạnh khi nói về việc biến trình duyệt thành "người tham gia tích cực". Trong các bài test nội bộ, Opera khoe rằng Neon xử lý được hơn 1.000 tác vụ mỗi phiên. Điều này đặt Neon vào thế đối đầu trực diện với Microsoft Edge Copilot – kẻ vốn dĩ vẫn chỉ đóng vai trò "trợ lý nhắc việc" (reactive) chứ chưa dám cầm lái (proactive) như Neon.
Canh Bạc Chiến Lược Và Sự Thay Đổi Trong Trải Nghiệm Người Dùng
Người dùng Windows, macOS và Linux hiện đã có thể tải bản beta về vọc vạch. Về mặt kỹ thuật, đây là "đứa con chung" sau 18 tháng hợp tác giữa đội ngũ 50 kỹ sư Opera cùng các ông lớn OpenAI và Anthropic.
Nhưng thứ đập vào mắt đầu tiên vẫn là giao diện. Opera quyết định giữ lại thiết kế bong bóng (Bubble-based) từ năm 2017. Nếu bạn đã chán ngấy hàng tab vuông vức, khô khan và chật chội của Chrome hay Edge suốt một thập kỷ qua, thì những quả bóng nổi trôi của Neon là một làn gió mới – hoặc một cơn ác mộng rối rắm, tùy gu thẩm mỹ. Opera tuyên bố tốc độ tải đã nhanh gấp 5 lần bản concept cũ, và quan trọng nhất: không cần cài thêm bất kỳ plugin nào. Các "AI agents" sống ngay trong trình duyệt, sẵn sàng nhảy vào việc, thậm chí hỗ trợ cả các tác vụ Web3 phi tập trung phức tạp.
Dù sở hữu hệ sinh thái 300 triệu người dùng, Opera tỏ ra khá dè dặt. TechCrunch ước tính chỉ khoảng 50.000 đến 100.000 người "dám" đăng ký thử nghiệm trong tuần đầu tiên. Và một tin buồn cho hội nghiện smartphone: phiên bản di động vẫn đang nằm trên giấy, hẹn đầu năm 2026 mới lộ diện.
Sự Hào Hứng Của Cộng Đồng Và "Bóng Ma" Quyền Riêng Tư
Phản ứng ban đầu từ các "thánh địa" công nghệ như Reddit và X là một sự pha trộn giữa tò mò và nghi ngại. Giao diện "cyberpunk" và lời hứa tự động hóa đã khiến 65% trong số 1.200 người được khảo sát cảm thấy phấn khích. Nhưng ngay sau sự trầm trồ là câu hỏi triệu đô: Quyền riêng tư.
Opera đã rất nhanh nhảu đưa ra tấm khiên "user-controlled AI" (AI do người dùng kiểm soát), khẳng định mọi dữ liệu chia sẻ đều phải qua cơ chế opt-in và tuân thủ GDPR. Nhưng hãy thẳng thắn với nhau: Liệu chúng ta có thực sự thoải mái khi giao số thẻ tín dụng, lịch trình du lịch và thói quen duyệt web cho một AI có khả năng tự chủ, nằm trong một trình duyệt có lịch sử sở hữu phức tạp?
Thực tế là tại các thị trường nhạy cảm như Trung Quốc và Ấn Độ, Neon đang bị "tuýt còi" hạn chế truy cập, buộc người dùng phải lách qua VPN nếu muốn trải nghiệm. Ngược lại, ở châu Âu, Opera đang cố gắng chơi bài "AI minh bạch" để né đòn từ Đạo luật AI (AI Act) sắp có hiệu lực vào năm 2026.
Ra mắt vào những ngày cuối cùng của năm 2025, Neon cho thấy nỗ lực tuyệt vọng nhưng đáng khen của Opera để không bị Arc hay Brave bỏ lại phía sau. Dù vẫn còn những lỗi "ảo giác" (hallucinations) ngớ ngẩn trong bản beta – nơi AI có thể đặt nhầm vé hoặc tóm tắt sai nội dung – Opera Neon ít nhất đang cố gắng trả lời câu hỏi: Trình duyệt web có thể làm gì khác ngoài việc hiển thị trang web?