Khi "Kẻ thù" Bắt Tay Nhau: Tại Sao OpenAI, Google và Anthropic Cùng Ngồi Chung Một Thuyền?

Bức tường vô hình ngăn cách các "Siêu nhân AI"

Hãy tưởng tượng một kịch bản đơn giản: Bạn yêu cầu trợ lý ảo (sử dụng GPT-5 của OpenAI) lên kế hoạch du lịch và đặt vé. Nhưng khi đến bước thanh toán, nó lại "đứng hình" vì không thể giao tiếp với ví điện tử (sử dụng hạ tầng của Block) do bất đồng ngôn ngữ lập trình. Đây chính là hiện trạng của năm 2024-2025: những cỗ máy thông minh nhất thế giới lại bị nhốt trong những "hộp kín" (silo) riêng biệt.

Sự ra đời của AAIF chính là động thái đáp trả sự hỗn loạn này. Trước ngày 9/12, các framework như LangGraph hay CrewAI phát triển mạnh mẽ nhưng rời rạc, tạo ra một hệ sinh thái manh mún. Tham vọng lớn nhất của liên minh này là phá bỏ các rào cản kỹ thuật, tạo ra một ngôn ngữ chung – một bộ mã nguồn mở trung lập – để các tác nhân AI (Agentic AI) có thể phối hợp nhịp nhàng.

Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ những chatbot thụ động "hỏi đâu đáp đó" sang thế hệ AI tự chủ (Agentic AI) – những "nhân viên số" có thể tự lên kế hoạch, ra quyết định và thực thi chuỗi tác vụ phức tạp mà không cần con người cầm tay chỉ việc. Ông Jim Zemlin, CEO của Linux Foundation, khẳng định AAIF sẽ là chìa khóa để đảm bảo các tác nhân này không chỉ thông minh mà còn biết cách "làm việc nhóm" một cách an toàn và quy mô.

"Bàn tròn" của những gã khổng lồ: Ai làm gì?

AAIF ra mắt với 8 ghế nóng đầu tiên, và sự phân chia trách nhiệm cũng phản ánh rõ thế mạnh của từng ông lớn:

• OpenAI: Mang đến "bộ não" suy luận. Họ đóng góp kinh nghiệm từ các dòng mô hình o1 (ra mắt tháng 9/2024), với mục tiêu biến các tác nhân AI thành những công cụ đáng tin cậy và dễ tiếp cận, thay vì những món đồ chơi công nghệ xa xỉ.
• Anthropic: Đóng vai trò "cảnh sát trưởng" về đạo đức. Hãng này tập trung vào khía cạnh an toàn (safety), đảm bảo rằng khi các AI tự chủ hơn, chúng không vượt quá tầm kiểm soát.
• Block: Đại diện duy nhất từ mảng fintech, đảm nhận nhiệm vụ cực kỳ quan trọng: dạy cho AI cách xử lý tiền bạc và bảo mật tài chính trong môi trường phi tập trung.
• Google, Microsoft, AWS & Cloudflare: Những kiến trúc sư hạ tầng. Họ sẽ xây dựng "đường cao tốc" (giao thức đám mây) và "hàng rào bảo vệ" (bảo mật mạng lưới) để các tác nhân AI có thể chạy trơn tru.

Dự kiến, "bàn tròn" này sẽ không dừng lại ở con số 8, mà sẽ mở rộng lên hơn 20 thành viên vào quý 1 năm 2026.

Cuộc chơi trị giá 1.500 tỷ USD và lộ trình "giải phóng" AI

Nếu mọi thứ đi đúng kế hoạch, bộ khung tiêu chuẩn đầu tiên sẽ hoàn thiện vào giữa năm 2026. Tài chính và điện toán đám mây sẽ là hai chuột bạch thí nghiệm đầu tiên. TechCrunch dự báo một viễn cảnh hấp dẫn: chỉ trong vòng 2,5 năm tới, nhờ các tiêu chuẩn này, AI có thể tự mình thực hiện trọn vẹn một dự án nghiên cứu từ A đến Z (end-to-end research).

Phản ứng trái chiều: "Kubernetes của AI" hay nỗi lo "Vừa đá bóng vừa thổi còi"?

Thông tin về AAIF ngay lập tức khuấy đảo giới công nghệ. Trên các diễn đàn chuyên sâu, nhiều kỹ sư đã ví von đây là nỗ lực tạo ra "Kubernetes của AI" – ám chỉ một cuộc cách mạng về quản lý và điều phối hệ thống tương tự như những gì containerization đã làm được. Việc giải quyết bài toán "khóa chặt nhà cung cấp" (vendor lock-in) thông qua ba giao thức mở (giao tiếp, điều phối, bảo mật) là một điểm sáng không thể phủ nhận.

Tuy nhiên, đằng sau những lời ca ngợi từ nhân sự AWS hay Microsoft, một làn sóng hoài nghi cũng đang âm ỉ. Liệu một bộ tiêu chuẩn được soạn thảo bởi chính những kẻ thống trị thị trường có thực sự "trung lập"? Nỗi lo về một thế lực độc quyền nhóm (oligopoly) – nơi các ông lớn "vừa đá bóng vừa thổi còi" để thiết lập luật chơi có lợi cho mình và bóp nghẹt các startup nhỏ – đã trở thành chủ đề nóng trên Reddit ngay trong ngày hôm qua (10/12). Cộng đồng đang đòi hỏi sự minh bạch cao hơn và cơ chế giám sát đạo đức độc lập, thay vì phó mặc tương lai của AI vào tay một vài tập đoàn công nghệ.