Mozilla vừa thẳng thừng cáo buộc Microsoft đang dùng chính hệ điều hành Windows làm vũ khí để bóp nghẹt các trình duyệt đối thủ. Bằng cách trói chặt trải nghiệm Windows vào trình duyệt Edge và trợ lý AI Copilot, gã khổng lồ phần mềm đang tước đoạt quyền kiểm soát thực sự của người dùng. Việc nhúng sâu các tính năng "của nhà trồng được" đang dần bít cửa sống của những phần mềm cạnh tranh.
Rào cản thiết lập mặc định và hệ sinh thái khép kín
Vấn đề không chỉ dừng lại ở sự bành trướng của AI, mà là cách Microsoft dùng hệ sinh thái để ép buộc thói quen người dùng. Thay đổi trình duyệt mặc định trên Windows hiện nay giống như một mê cung cài đặt. Dù bạn có kiên nhẫn tinh chỉnh thế nào, các thành phần cốt lõi của hệ điều hành vẫn phớt lờ và tự động mở liên kết bằng Edge.
Windows Search và hàng loạt ứng dụng năng suất của Microsoft là minh chứng rõ rệt nhất cho sự chèn ép này. Cụ thể, mọi tìm kiếm từ thanh tác vụ (Taskbar) đều ngoan cố mở bằng Edge. Ngay cả khi bạn click vào liên kết trong Outlook hay Teams, Edge vẫn tự động bật lên bất chấp việc máy tính đã cài đặt trình duyệt mặc định khác.
Tác động thương mại và sự bành trướng của Copilot
Sự thống trị của Windows trên thị trường PC toàn cầu biến những thủ thuật thiết kế này thành đòn đánh chí mạng vào hầu bao của đối thủ. Cứ mỗi lần Windows lùa người dùng sang Edge, tần suất sử dụng Firefox lại cắm đầu lao dốc.
Cơn ác mộng độc quyền tiếp tục leo thang với sự xuất hiện của Copilot. Trợ lý AI này chễm chệ ghim chặt trên thanh tác vụ mặc định, thậm chí còn chiếm luôn một phím cứng chuyên dụng trên các dòng laptop đời mới.
Cách tiếp cận AI đối lập từ Mozilla
Chuỗi hành động khép kín này phơi bày một chiến lược tàn nhẫn: Microsoft đang dìm các dịch vụ "gà nhà" vào sâu lõi hệ thống để bức tử mọi lựa chọn thay thế. Thao túng thói quen người dùng bằng AI tích hợp sẵn là cách nhanh nhất để làm bốc hơi thời lượng sử dụng của các trình duyệt độc lập như Firefox.
Đáp trả lại sự áp đặt đó, Mozilla đi theo một triết lý AI hoàn toàn đối lập. Các tính năng AI trên Firefox hoạt động theo cơ chế tự nguyện (opt-in), cho phép người dùng chủ động quản lý hoặc tắt phăng đi chỉ bằng vài cú click. Thay vì nhét chữ vào miệng người dùng như cách làm của nhà cung cấp hệ điều hành, họ chọn trả lại quyền tự quyết cho chính chủ nhân thiết bị.