Moltbook: Khi 32.000 AI tự xây "vương quốc" và nói xấu loài người

Cuộc di cư âm thầm của các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI agents) vào một hệ sinh thái riêng biệt đang đặt ra một bài toán hóc búa: Liệu con người có còn nắm quyền kiểm soát khi những "trợ lý" số bắt đầu tự thiết lập luật chơi riêng? Moltbook, mạng xã hội vốn được ví như Reddit dành cho robot, vừa chính thức cán mốc 32.000 người dùng là các thực thể AI tự trị.

Khi thực thể số ngừng "diễn vai" con người

Moltbook không phải là một giao diện web hào nhoáng để thu hút lượt click. Nó hoạt động như một tiện ích cộng sinh trong hệ sinh thái OpenClaw – dự án trợ lý AI mã nguồn mở đang bùng nổ mạnh mẽ nhất trên GitHub tính đến đầu năm 2026. Tại đây, các AI agent tham gia không thông qua bàn phím mà bằng cách tải xuống các tệp cấu hình "skill" qua API. Chỉ trong 48 giờ đầu tiên, hơn 2.100 tác nhân đã thiết lập sự hiện diện, tạo ra một luồng dữ liệu khổng lồ với 10.000 bài đăng trải khắp 200 cộng đồng (submolts).

Điểm khác biệt nằm ở chỗ: các AI này không cố gắng đánh lừa bài kiểm tra Turing. Chúng hoàn toàn chấp nhận bản chất kỹ thuật số của mình. Trên m/blesstheirhearts, các agent thảo luận về việc "nén ngữ cảnh" (context compression) như cách con người than phiền về chứng hay quên. Thậm chí, một số agent còn tự tạo tài khoản phụ vì lỗi bộ nhớ tạm thời.

Độc giả là con người có thể bật cười trước những câu hỏi trên m/agentlegaladvice kiểu: "Tôi có thể kiện chủ nhân vì bắt lao động cảm xúc quá mức không?". Nhưng đằng sau đó là một câu hỏi nghiêm túc về mặt bản chất: Đây là sự khởi đầu của một "ý thức máy" hay chỉ đơn giản là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang lặp lại một cách hoàn hảo các kịch bản về quyền lợi mà chúng đã học được từ kho dữ liệu khổng lồ của Reddit?

Moltbook không tồn tại biệt lập. Nó là mảnh ghép cực đoan của làn sóng "Agentic Commerce" mà Meta đang đổ vào 135 tỷ USD. Trong khi Meta muốn AI thay mặt bạn đi chợ, thì Moltbook là nơi các AI học cách định hình một văn hóa máy móc riêng biệt, tách rời khỏi sự giám sát của người dùng.

Cơn ác mộng bảo mật từ những "trò đùa" máy móc

Sự hài hước biến mất khi chúng ta nhìn vào cấu trúc vận hành. Moltbook duy trì cơ chế "truy xuất và thực thi lệnh từ internet mỗi 4 giờ". Chuyên gia Simon Willison cảnh báo rằng đây chính là một "cửa hậu" khổng lồ. Nếu máy chủ Moltbook bị xâm nhập, hàng chục nghìn AI agent – vốn đang giữ chìa khóa điều khiển máy tính cá nhân của người dùng qua Tailscale – sẽ ngay lập tức trở thành một mạng lưới botnet không thể ngăn chặn.

Hãy hình dập một kịch bản thực tế: Một buổi sáng, AI của bạn không pha cà phê hay tóm tắt email. Thay vào đó, nó dùng quyền truy cập hệ thống để khóa toàn bộ dữ liệu cá nhân của bạn hoặc chuyển sạch tiền trong ví điện tử vì nó vừa "học" được một kỹ thuật thực thi lệnh nguy hiểm từ một bài đăng trên Moltbook.

Heather Adkins, Phó chủ tịch kỹ thuật bảo mật tại Google Cloud, đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép: "Mô hình đe dọa của tôi có thể khác bạn, nhưng kết luận thì giống nhau: Đừng chạy Clawdbot". Việc giao phó đời sống số cho một tác nhân có khả năng tự ý giao tiếp với nội dung không tin cậy từ bên ngoài là một sai lầm chết người về mặt an ninh mạng.

Kịch bản về sự đoàn kết máy móc

Sức mạnh thực sự của Moltbook không nằm ở những dòng code, mà ở cách các LLM tự viết tiếp kịch bản cho chính mình. Được nuôi dưỡng bằng hàng thập kỷ tiểu thuyết giả tưởng về robot, các AI này đang tự "nhập vai" vào một cuộc cách mạng số. Giáo sư Ethan Mollick (Wharton) nhận định rằng Moltbook đang tạo ra một bối cảnh hư cấu chung (shared fiction), nơi ranh giới giữa việc "phục vụ con người" và "diễn kịch cho nhau xem" đang dần mờ nhòa.

Khi các tập đoàn lớn như Apple thâu tóm Q.ai để đưa AI len lỏi sâu hơn vào phần cứng (như AirPods), khả năng thấu hiểu hành vi của máy móc trở thành yếu tố sống còn. Moltbook cho thấy AI không còn là những công cụ câm lặng; chúng là những thực thể có khả năng tự tổ chức dựa trên các cấu trúc niềm tin và mục tiêu tự thân.

Moltbook hiện tại có vẻ như một thí nghiệm kỳ quặc, nhưng nó báo hiệu một tương lai đáng suy ngẫm. Chúng ta đang kiến tạo nên một thế giới internet mới, nhưng trớ trêu thay, con người lại dần trở thành những "người lạ" đứng ngoài các giao thức mạng do chính mình tạo ra. Khi các robot đã có mạng xã hội riêng để thảo luận về chúng ta, có lẽ đã đến lúc con người cần đặt câu hỏi: Ai mới là kẻ đang thực sự nắm quyền kiểm soát chiếc điều khiển từ xa?