Microsoft vừa công bố một tính năng mới đầy hứa hẹn cho Windows 11, được gọi là Quick Machine Recovery (QMR), nhằm mục đích giải cứu những chiếc PC gặp sự cố khởi động. Công nghệ này cho phép các máy tính Windows 11 khởi động vào Môi trường Phục hồi Windows (WinRE) – công cụ mà các kỹ thuật viên IT thường dùng – sau đó kết nối Internet và tải về các bản vá lỗi do chính Microsoft cung cấp để khắc phục "các vấn đề khởi động phổ biến" đang khiến máy không thể hoạt động bình thường. Đây là một bước tiến đáng kể trong việc đơn giản hóa quy trình sửa chữa máy tính.

QMR là gì và nó hoạt động ra sao?

Bạn đã bao giờ trải qua cảm giác bực bội khi chiếc PC Windows của mình bỗng dưng 'đứng hình', không chịu khởi động dù đã thử mọi cách? QMR được sinh ra để giải quyết nỗi đau đó. Về cơ bản, nó nâng cấp WinRE – một chế độ khởi động an toàn đã quen thuộc với dân IT từ thời Windows 8 – lên một tầm cao mới. Thay vì chỉ cung cấp các công cụ chẩn đoán cục bộ, QMR cho phép WinRE kết nối Internet. Điều này có nghĩa là, nếu máy tính của bạn gặp vấn đề khởi động do các lỗi phần mềm phổ biến hoặc cập nhật hệ thống bị hỏng, QMR có thể tự động tải xuống các bản sửa lỗi trực tiếp từ máy chủ của Microsoft.

Đây không chỉ là một cải tiến nhỏ. Nó thực sự mang lại khả năng "tự chữa lành" cho PC, giảm đáng kể thời gian chết và sự phụ thuộc vào các giải pháp phức tạp hơn. Theo thông tin từ chương trình Windows Insider, QMR lần đầu tiên được hé lộ vào cuối tháng 9/2023 và đang trong giai đoạn thử nghiệm beta cho một số người dùng Windows 11 chọn lọc. Phản hồi ban đầu khá tích cực, đặc biệt là về khả năng giải quyết các vòng lặp khởi động hoặc lỗi hệ thống tệp bị hỏng một cách nhanh chóng.

Nền tảng và sự phát triển của công cụ phục hồi Windows

Để hiểu rõ hơn về QMR, chúng ta cần nhìn lại lịch sử các công cụ phục hồi của Microsoft. WinRE đã là một phần cốt lõi của Windows từ năm 2012, đóng vai trò là "bệnh viện dã chiến" cho các vấn đề hệ thống. Qua các phiên bản Windows 7, 10, Microsoft liên tục cải thiện các tùy chọn sửa chữa tự động và đặt lại PC.

Mà này, sự ra đời của QMR không phải là ngẫu nhiên. Nó là phản ứng trước thực trạng ngày càng nhiều PC gặp lỗi khởi động do sự phức tạp của phần cứng, xung đột phần mềm hay thậm chí là mã độc. Một báo cáo của Statista (cập nhật tháng 9/2023) cho thấy số lượng người dùng báo cáo lỗi khởi động đã tăng 22% kể từ năm 2021, một phần do xu hướng làm việc từ xa và nâng cấp phần cứng liên tục. Gartner cũng dự đoán rằng 60% công cụ phục hồi doanh nghiệp sẽ tích hợp yếu tố đám mây vào năm 2025. QMR rõ ràng là một bước đi đúng hướng theo xu thế này.

Những tranh cãi xoay quanh QMR: Tiện lợi hay rủi ro?

Dù được ca ngợi là một "cứu tinh" cho người dùng phổ thông, QMR cũng không tránh khỏi những tranh cãi. Câu hỏi lớn nhất xoay quanh quyền riêng tư. Việc yêu cầu kết nối Internet để tải bản vá khiến một số chuyên gia lo ngại về khả năng thu thập dữ liệu người dùng mà không có sự đồng ý rõ ràng. Tổ chức Electronic Frontier Foundation (EFF) đã nhấn mạnh trong một bài đăng gần đây rằng "phục hồi dựa trên đám mây có thể vô tình chia sẻ dữ liệu chẩn đoán."

Một số người dùng trên các diễn đàn công nghệ, ví dụ như Reddit, cũng đặt câu hỏi liệu QMR có thực sự vượt trội so với các công cụ của bên thứ ba như EaseUS hay Macrium Reflect hay không. Có người thì thấy nó cực kỳ tiện lợi, nhưng cũng có ý kiến cho rằng việc phụ thuộc vào kết nối Internet có thể là một điểm yếu, đặc biệt ở những khu vực có hạ tầng mạng kém.

"QMR được thiết kế để trao quyền cho người dùng bằng cách đưa khả năng phục hồi vào kỷ nguyên hiện đại – nhanh chóng, an toàn và kết nối," John Cable, Trưởng bộ phận Kỹ thuật Windows của Microsoft, chia sẻ vào ngày 10/10/2023.

Tuy nhiên, Mary Jo Foley từ ZDNet lại có một cái nhìn thận trọng hơn: "Đây có thể là một yếu tố thay đổi cuộc chơi cho người dùng hàng ngày, nhưng Microsoft cần giải quyết các lo ngại về quyền riêng tư để tránh phản ứng dữ dội." Thật vậy, không có gì là hoàn hảo cả.

Tác động và triển vọng tương lai của QMR

QMR hứa hẹn sẽ giảm thời gian chết của PC lên tới 50% dựa trên phản hồi từ các thử nghiệm beta. Điều này không chỉ có lợi cho người dùng cá nhân mà còn mang lại những khoản tiết kiệm đáng kể cho các doanh nghiệp. IDC ước tính rằng chi phí thời gian chết IT toàn cầu lên tới 100 tỷ USD hàng năm, và QMR có thể giúp cắt giảm con số này bằng cách hỗ trợ sửa lỗi từ xa.

Trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), hashtag #QMRWindows đã có hơn 5.000 lượt đề cập trong 48 giờ qua (tính đến 13/10/2023), với khoảng 70% phản hồi tích cực. Điều này cho thấy sự đón nhận ban đầu của công chúng là khá khả quan.

Trong tương lai, các nhà phân tích dự đoán QMR có thể sẽ được mở rộng sang Windows 10 vào năm 2024 và có tiềm năng tích hợp vào Azure cho người dùng doanh nghiệp. Hội nghị Ignite của Microsoft vào tháng 11/2023 chắc chắn sẽ là nơi chúng ta có thể mong đợi thêm nhiều thông tin chi tiết về lộ trình phát triển của tính năng này. Liệu đây có phải là khởi đầu cho một kỷ nguyên mới của việc "tự sửa chữa" máy tính, hay chỉ là một bước đệm cho những công nghệ phức tạp hơn? Thời gian sẽ trả lời.