Cú lùi bước đau đớn: Microsoft chính thức "quay xe" với chiến lược AI trên Windows 11

Microsoft đang buộc phải thừa nhận một thực tế phũ phàng: Càng nhồi nhét AI, người dùng càng quay lưng. Sau hai năm theo đuổi tham vọng đưa Copilot vào mọi ngóc ngách của Windows 11, gã khổng lồ phần mềm này đang phải tháo chạy khỏi chính những gì họ từng ca ngợi là "tương lai của máy tính". Đây không còn là một sự điều chỉnh nhẹ nhàng; đây là một cuộc rút quân trên diện rộng để cứu vãn niềm tin đang chạm đáy.

Từ bỏ tham vọng "nhồi nhét" AI vô tội vạ

Chiến thuật "AI Everywhere" đã chính thức phá sản. Theo các báo cáo mới nhất từ Zac Bowden của Windows Central, Microsoft đã ra lệnh tạm dừng việc tích hợp các nút Copilot vào danh sách ứng dụng mặc định (in-box apps). Các kỹ sư tại Redmond hiện đang phải tháo dỡ những tính năng rườm rà trong Paint, Notepad và Photos – những thứ mà người dùng cho là "rác giao diện".

Quyết định này là hệ quả tất yếu từ làn sóng phẫn nộ của cộng đồng. Người dùng không cần một hệ điều hành biết làm thơ nhưng lại phản hồi chậm chạp. Thay vì để biểu tượng AI xuất hiện dày đặc trên Taskbar, Microsoft buộc phải trả lại sự tối giản. Sự ưu tiên giờ đây được đặt vào các API chạy ngầm và Windows ML – những thứ thực sự hỗ trợ nhà phát triển thay vì làm phiền mắt người dùng phổ thông.

Windows Recall: Bài học đắt giá về sự xâm phạm

Sai lầm lớn nhất mang tên Windows Recall đang đứng trước nguy cơ bị khai tử hoàn toàn. Tính năng chụp ảnh màn hình liên tục này đã tạo ra một cuộc khủng hoảng truyền thông chưa từng có về quyền riêng tư. Microsoft thừa nhận phiên bản hiện tại đã thất bại trong việc thuyết phục người dùng về tính an toàn.

Áp lực từ cộng đồng game thủ và nhóm người dùng chuyên sâu (power users) đã phát huy tác dụng. Một làn sóng di cư sang Linux hoặc ở lại với các phiên bản Windows cũ đã khiến Microsoft giật mình. Để xoa dịu tình hình, hãng đang xem xét đổi tên hoặc tái cấu trúc Recall thành một công cụ tùy chọn (opt-in) thay vì mặc định. Windows 11 của năm 2026 sẽ phải minh bạch hơn, hoặc nó sẽ bị đào thải.

Trả lại sự mượt mà cho File Explorer

Người dùng không quan tâm đến AI khi File Explorer vẫn giật lag. Đó là thực tế trần trụi mà Microsoft cuối cùng cũng phải đối mặt. Các bản cập nhật gần đây như 24H2 đã để lộ quá nhiều lỗ hổng về hiệu suất, đặc biệt là trên các dòng máy không sở hữu chip NPU chuyên dụng.

Thay vì dồn tài nguyên cho các tiến trình AI chạy nền tiêu tốn RAM, Microsoft đang tập trung vào việc "dọn dẹp" hệ thống. Mục tiêu cốt lõi hiện nay là tối ưu hóa tốc độ mở ứng dụng, ổn định driver và giảm thiểu sự chiếm dụng tài nguyên của hệ điều hành. AI sẽ được đưa về đúng vị trí: Một công cụ hỗ trợ có thể bật/tắt dễ dàng, thay vì là một "vật cản" cưỡng bức.

Góc nhìn: Lùi một bước để tiến hai bước?

Đừng lầm tưởng Microsoft đã từ bỏ AI. Đây là một cuộc rút quân mang tính chiến thuật. Windows 11 đang đóng vai trò "vùng đệm" để hãng thử nghiệm giới hạn chịu đựng của thị trường.

Rất có thể, Microsoft đang dồn toàn lực cho Windows 12 – nơi AI sẽ không còn là những mảnh vá vụn vặt trên bề mặt, mà được tích hợp sâu vào nhân hệ điều hành một cách tinh tế hơn. Cú lùi bước trên Windows 11 hiện tại là cần thiết để hãng chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới, nhưng lần này họ hiểu rằng: Trải nghiệm người dùng mới là thứ quyết định sự sống còn, chứ không phải các từ khóa công nghệ hào nhoáng.