LEGO Smart Brick: Khi viên gạch nhựa biết tư duy, màn hình điện tử trở nên lỗi thời?

Trong những năm qua, cuộc chiến giành giật sự chú ý của trẻ em khỏi những chiếc iPad dường như là một trận chiến vô vọng của các bậc phụ huynh. Ngay cả LEGO, biểu tượng của sự sáng tạo thuần vật lý, cũng từng phải thỏa hiệp bằng cách đưa người chơi vào các ứng dụng thực tế ảo hay các dòng lắp ráp buộc phải nhìn qua màn hình điện thoại. Nhưng tại CES 2026 đang diễn ra tại Las Vegas, gã khổng lồ Đan Mạch vừa đưa ra một lời khẳng định đanh thép: Tương lai của trò chơi không nằm ở điểm ảnh (pixel), mà nằm ngay trong lòng bàn tay bạn.

Nền tảng "SMART Play" cùng viên gạch Smart Brick vừa ra mắt không chỉ là một món đồ chơi mới; đó là nỗ lực của LEGO để mang phép màu trở lại với thế giới thực, nơi những mô hình nhựa vô tri bắt đầu biết cảm nhận và phản hồi.

Khi siêu máy tính nằm gọn trong một nốt tròn LEGO

Đừng để vẻ ngoài của viên gạch 2x4 màu đỏ kinh điển này đánh lừa bạn. Phía sau lớp nhựa ABS quen thuộc là một kỳ tích về kỹ thuật cơ điện tử. LEGO đã làm được điều mà trước đây tưởng chừng chỉ có trong phim viễn tưởng: nén toàn bộ hệ thống máy tính vào không gian của một viên gạch tiêu chuẩn.

Trái tim của hệ thống là chip ASIC được thiết kế riêng, có kích thước còn nhỏ hơn cả một nốt tròn (stud) trên mặt gạch. Để dễ hình dung, sức mạnh xử lý này vượt xa các bộ não cồng kềnh của dòng Mindstorms đời đầu, nhưng lại tiêu thụ năng lượng cực thấp. Thay vì sử dụng những viên pin AAA nặng nề làm lệch trọng tâm của các mô hình bay bổng, Smart Brick sử dụng công nghệ sạc không dây. Bạn chỉ cần đặt mô hình lên đế sạc sau một ngày chơi đùa, năng lượng sẽ tự động được nạp lại cho cả "binh đoàn" gạch thông minh cùng lúc.

Tuy nhiên, câu hỏi mà giới mộ điệu đặt ra là liệu viên gạch "nhồi" đầy công nghệ này có giữ được độ lỳ đòn huyền thoại? LEGO cam kết pin sẽ không bị chai sau nhiều năm cất trong thùng đồ chơi, nhưng độ bền va đập khi bị trẻ em ném mạnh xuống sàn nhà vẫn là một ẩn số cần thời gian trả lời.

"Linh hồn" kỹ thuật số và mạng lưới BrickNet

Cái hay của SMART Play không nằm ở việc một viên gạch biết phát sáng, mà ở cách nó "giao tiếp" với mọi thứ xung quanh. Hãy quên đi những danh sách tính năng khô khan; hãy tưởng tượng bạn đặt một nhân vật (Smart Minifigure) lên boong tàu. Ngay lập tức, viên gạch Smart Brick nhận diện được đó là thuyền trưởng hay một tên cướp biển để phát ra đoạn hội thoại phù hợp.

Sự tương tác này được vận hành bởi một hệ sinh thái ba tầng:

• Smart Tags: Những miếng gạch phẳng 2x2 đóng vai trò như "kịch bản". Khi xe đua lướt qua một thẻ NFC dưới đường ray, Smart Brick sẽ hiểu đó là vạch đích hay một vũng dầu để rung lên hoặc phát âm thanh rít lốp.
• BrickNet: Thay vì dùng Wi-Fi phức tạp, LEGO tự phát triển giao thức Bluetooth riêng mang tên BrickNet. Nó cho phép các viên gạch tự tìm thấy nhau, đồng bộ hóa ánh sáng và âm thanh để tạo ra một buổi trình diễn hòa hợp mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào từ điện thoại.
• Định vị từ trường: Thay vì dùng camera – thứ vốn rất dễ bị nhiễu bởi ánh sáng phòng khách – LEGO dùng từ trường để các viên gạch "biết" chúng đang đứng ở đâu trong không gian 3D.

Đưa thiên hà Star Wars vào phòng khách

Để minh chứng cho sức mạnh này, dòng Star Wars sẽ là "phát súng" đầu tiên vào ngày 1/3 tới. Trong một bản demo tại CES, chúng tôi đã thấy một chiếc X-wing không chỉ nằm im trên giá. Khi bạn nhấc nó lên và thực hiện động tác nhào lộn, cảm biến gia tốc sẽ kích hoạt tiếng động cơ gầm rú theo độ nghiêng của tay. Hay khi hai thanh kiếm ánh sáng chạm nhau, âm thanh "xèo xèo" đặc trưng vang lên chính xác tại thời điểm va chạm vật lý.

Đỉnh cao của trải nghiệm là khả năng phân định thắng thua. Trong một cuộc đua Podracer, viên gạch tại vạch đích sẽ đóng vai trò trọng tài, đọc màu sắc của chiếc xe về nhất để ngay lập tức hiển thị đèn báo thắng cuộc, loại bỏ hoàn toàn những cuộc tranh cãi "ai nhanh hơn" của lũ trẻ.

Di sản và những dấu hỏi về tính bền vững

Nước cờ thông minh nhất của LEGO chính là tính tương thích ngược. Smart Brick không biến những thùng gạch cũ của bạn thành rác thải. Cảm biến màu sắc của nó cho phép nó tương tác với bất kỳ viên gạch nào được sản xuất từ hàng chục năm trước. Đây là sự kết nối giữa thế hệ Alpha nghiện công nghệ và những AFOLs (người chơi LEGO trưởng thành) vốn tôn thờ giá trị nguyên bản.

Dẫu vậy, con đường phía trước không chỉ có màu hồng. Việc tích hợp chip, cảm biến và pin vào nhựa đặt ra một thách thức khổng lồ về giá thành – dự kiến sẽ không hề rẻ cho một bộ "All-In-One". Quan trọng hơn, trong bối cảnh LEGO đang nỗ lực chuyển sang sử dụng nhựa tái chế, việc nhồi nhét linh kiện điện tử vào gạch khiến quy trình tái chế trở nên phức tạp gấp bội.

LEGO SMART Play sẽ bắt đầu nhận đặt hàng từ ngày 9/1/2026. Đây có thể là bước ngoặt vĩ đại nhất kể từ khi nhân vật Minifigure ra đời năm 1978, hoặc cũng có thể là một canh bạc mạo hiểm. Nhưng ít nhất, LEGO đã cho chúng ta một lý do để buông chiếc máy tính bảng xuống và thực sự chạm vào trò chơi bằng cả mười đầu ngón tay.