"Cơn ác mộng" ổ gà sắp chấm dứt? Cách Honda dùng AI để "vá" hạ tầng đường bộ

Một cú xóc nảy người khi sập ổ gà hay một tấm biển báo bị che khuất bởi tán cây có thể khiến tài xế mất hàng triệu đồng sửa gầm xe, hoặc tệ hơn là đối mặt với một vụ va chạm nghiêm trọng. Thay vì ngồi chờ người dân gọi điện phản ánh, Honda đang muốn biến mỗi chiếc xe chạy trên đường thành một "thanh tra giao thông" mẫn cán.

Hãng xe Nhật vừa khép lại dự án thí điểm hệ thống bảo trì đường bộ chủ động (Proactive Roadway Maintenance System) với những kết quả thực tế cho thấy kỷ nguyên của "giao thông tự chữa lành" đang đến gần hơn bao giờ hết.

Khi AI "tinh mắt" hơn cả những đội tuần tra truyền thống

Sau 2 năm lăn bánh thử nghiệm thực tế cùng DriveOhio và Bộ Giao thông Vận tải Ohio (ODOT), những chiếc xe trang bị cảm biến thị giác và LiDAR của Honda đã đi qua hơn 4.800 km từ những đại lộ thênh thang đến các cung đường nông thôn hẻo lánh. Kết quả cho thấy máy móc đang dần vượt xa con người ở khả năng quan sát bền bỉ.

Thay vì dựa vào mắt thường của các đội tuần tra vốn dễ mệt mỏi và bị ảnh hưởng bởi thời tiết, hệ thống AI của Honda duy trì một phong độ đáng kinh ngạc. Đối với các biển báo giao thông bị mờ hoặc hư hỏng, độ chính xác đạt tới 99% – gần như không bỏ sót bất kỳ lỗi nào. Ngay cả với những hư hỏng khó nhận diện hơn như vết nứt trên rào chắn hay dải phân cách, hệ thống vẫn đạt tỷ lệ 93%.

Đặc biệt, "kẻ thù" lớn nhất của mọi tài xế là ổ gà được hệ thống nhận diện với độ chính xác trung bình 89%. AI không chỉ "thấy" cái hố, mà còn đo đạc được kích thước và vị trí chính xác để phân loại mức độ nguy hiểm. Điều này vượt trội hoàn toàn so với việc một nhân viên kỹ thuật phải dừng xe, xuống đường đo đạc thủ công giữa dòng xe cộ đông đúc.

Thứ thực sự khiến công nghệ của Honda khác biệt

Không chỉ dừng lại ở việc quay phim và gửi về máy chủ, điểm mấu chốt nằm ở mô hình Edge AI – tức là dữ liệu được xử lý ngay lập tức trên xe. Thay vì gửi hàng Terabyte dữ liệu video thô lên đám mây (vốn cực kỳ tốn kém và chậm trễ), chiếc xe chỉ gửi đi những "tọa độ lỗi" đã được phân tích.

Dữ liệu này chảy thẳng vào hệ thống quản lý iNET® Asset Guardian của Parsons để tự động tạo lệnh sửa chữa. Hãy tưởng tượng: Một chiếc xe Honda của người dân đi qua ổ gà vào buổi sáng; đến buổi trưa, đội bảo trì đã nhận được thông báo về vị trí, kích thước và mức độ ưu tiên để lên lịch sửa chữa ngay trong ngày.

Theo tính toán từ dự án, quy trình tự động hóa này có thể giúp tiểu bang Ohio tiết kiệm khoảng 4,5 triệu USD mỗi năm. Số tiền này đến từ việc tối ưu hóa lộ trình của các đội sửa chữa và ngăn chặn việc một vết nứt nhỏ biến thành một hố tử thần do không được xử lý kịp thời.

Góc nhìn chuyên gia: Những rào cản phía sau con số 99%

Dù những con số thống kê rất ấn tượng, nhưng để công nghệ này thực sự phổ biến trên mọi dòng xe thương mại, Honda vẫn còn những bài toán hóc búa cần giải quyết.

Đầu tiên là chi phí. LiDAR hiện vẫn là một linh kiện đắt đỏ, thường chỉ xuất hiện trên các dòng xe cao cấp hoặc xe tự hành cấp độ cao. Việc trang bị dàn cảm biến "xịn" này lên những dòng xe phổ thông chỉ để đi quét ổ gà là một sự đầu tư cần cân nhắc về tính kinh tế.

Thứ hai là sự bền bỉ trong điều kiện khắc nghiệt. Ohio nổi tiếng với mùa đông băng tuyết; liệu các cảm biến có giữ được độ chính xác 99% khi ống kính bị bám đầy bùn đất hay khi tuyết phủ trắng mặt đường và các vạch kẻ? Đây là lúc vòng lặp phản hồi (feedback loop) mà Honda thiết lập phát huy tác dụng, cho phép các kỹ thuật viên "dạy" lại AI từ những sai sót thực tế.

Cuối cùng, và cũng là quan trọng nhất, là vấn đề quyền riêng tư. Khi Honda định hướng sử dụng dữ liệu đám đông (crowdsourcing) từ xe của khách hàng, câu hỏi đặt ra là: Người dùng có sẵn sàng để chiếc xe của mình liên tục quét hình ảnh môi trường xung quanh và gửi về máy chủ? Dù Honda cam kết dữ liệu là ẩn danh, nhưng trong kỷ nguyên bảo mật hiện nay, sự minh bạch về luồng dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định người dùng có "bật nút" chia sẻ hay không.

Hướng tới mạng lưới giao thông "tự giám sát"

Sự chuyển dịch từ bảo trì phản ứng (hỏng đâu sửa đó) sang bảo trì chủ động (phát hiện sớm để ngăn chặn) là bước đi sống còn của các đô thị thông minh. Khi các ổ gà được vá sớm, chi phí xã hội cho tai nạn và sửa chữa phương tiện sẽ giảm theo cấp số nhân.

Honda hiện đang nỗ lực mở rộng mô hình này ra khỏi biên giới Ohio. Mục tiêu không chỉ là bán những chiếc xe bền bỉ, mà là tạo ra một hệ sinh thái nơi mỗi phương tiện di chuyển đều đóng góp vào việc làm cho mặt đường bằng phẳng hơn và biển báo rõ ràng hơn. Nếu giải quyết được bài toán chi phí cảm biến và bảo mật dữ liệu, chiếc xe của bạn trong tương lai không chỉ đưa bạn đi đến nơi về đến chốn, mà còn thầm lặng bảo vệ túi tiền và sự an toàn của chính bạn thông qua những báo cáo ẩn danh gửi về trung tâm hạ tầng.