Google nâng cấp Việt Nam thành "đại bản doanh" phát triển Pixel: Không còn là nơi lắp ráp giá rẻ

Google vừa thực hiện một bước đi làm thay đổi hoàn toàn vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất từ Nikkei Asia vào sáng nay (13/01/2026), gã khổng lồ tìm kiếm đã chính thức khởi động quy trình phát triển và sản xuất các dòng smartphone cao cấp nhất ngay tại dải đất hình chữ S. Đây không đơn thuần là mở rộng nhà máy; đó là sự dịch chuyển về chất xám tương tự cách Apple đang đặt cược vào Ấn Độ.

Google không còn coi Việt Nam là một "phương án B" để lắp ráp những linh kiện cũ kỹ. Lần đầu tiên, các dòng flagship như Pixel, Pixel Pro và cả mẫu điện thoại gập Pixel Fold sẽ trải qua giai đoạn NPI (Giới thiệu sản phẩm mới) tại đây. NPI là "trái tim" của ngành điện tử — nơi các kỹ sư phải nhào nặn quy trình, xác minh kỹ thuật và tinh chỉnh sản phẩm từ những bản vẽ đầu tiên trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.

Cuộc "di cư" của những dòng Flagship

Nguồn tin nội bộ khẳng định tâm điểm của kế hoạch này là đưa toàn bộ quy trình NPI của các dòng máy chủ lực về Việt Nam. Ngược lại, dòng Pixel A series giá rẻ dự kiến vẫn sẽ bám trụ tại Trung Quốc. Sự phân tách này cho thấy một tính toán rõ ràng: Google đang tận dụng hệ sinh thái linh kiện sẵn có tại Trung Quốc cho các dòng máy phổ thông, nhưng lại muốn xây dựng một "pháo đài" sản xuất mới tại Việt Nam cho những thiết bị mang tính biểu tượng nhất.

Trước đây, các nhà máy tại Việt Nam chủ yếu đóng vai trò gia công cuối chuỗi. Việc nâng cấp lên mức độ "chế tạo từ gốc" là một lời khẳng định về năng lực kỹ thuật của đội ngũ trong nước. Chúng ta không còn chỉ ngồi lắp ốc vít; giờ đây, các nhà máy tại Bắc Ninh đang can thiệp sâu vào việc tối ưu hóa thiết kế và kiểm soát chất lượng ở mức độ cao nhất.

Cú hích này xuất hiện ngay khi Alphabet (công ty mẹ của Google) đang duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với mức vốn hóa thị trường ổn định trên ngưỡng 2.500 tỷ USD, minh chứng cho việc mảng phần cứng đang được ưu tiên đầu tư mạnh mẽ để cạnh tranh trực tiếp với iPhone.

Lực đẩy từ địa chính trị và di sản của Nokia

Tại sao lại là Việt Nam? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp giữa địa chính trị và cơ sở hạ tầng có sẵn. Các tổ hợp sản xuất tại Bắc Ninh, vốn thừa hưởng nền tảng từ Nokia, đang sở hữu đội ngũ lao động có kỷ luật và tay nghề thuộc hàng tốt nhất khu vực nhờ kinh nghiệm tích lũy từ kỷ nguyên Samsung.

Việc dịch chuyển này giúp Google tháo gỡ hai nút thắt nghẹt thở tại Trung Quốc: chi phí nhân công leo thang và rủi ro thuế quan từ các cuộc xung đột thương mại dai dẳng. Việt Nam hiện là "vùng đệm" chiến lược để Google duy trì biên lợi nhuận và đảm bảo giá thành cạnh tranh cho các sản phẩm công nghệ hướng tới thị trường Mỹ. Với mục tiêu xuất xưởng khoảng 10 triệu chiếc điện thoại trong năm nay — gấp đôi sản lượng năm ngoái — Google đang thực sự chơi một ván bài lớn tại Đông Nam Á.

"Màu hồng" và những rào cản thực tế

Tuy nhiên, liệu Việt Nam đã thực sự sẵn sàng trở thành một Thâm Quyến thứ hai? Các chuyên gia chuỗi cung ứng vẫn đặt ra nhiều dấu hỏi về tính bền vững.

Thứ nhất là lỗ hổng về nhân lực chất lượng cao. Dù công nhân lắp ráp rất giỏi, nhưng Việt Nam vẫn đang thiếu hụt trầm trọng các kỹ sư R&D đủ trình độ để vận hành quy trình NPI phức tạp như tại các trung tâm công nghệ lâu đời. Thứ hai, sự phụ thuộc vào linh kiện từ Trung Quốc vẫn là một "gót chân Achilles". Logistics xuyên biên giới vẫn là một bài toán chi phí nếu Việt Nam không thể tự chủ được ngành công nghiệp phụ trợ nội địa.

Dù vậy, sự hiện diện của Google đã tạo ra một hiệu ứng domino. Meiko của Nhật Bản đang ráo riết xây dựng nhà máy bảng mạch PCB tại Việt Nam để cung cấp cho các dòng điện thoại AI của Samsung. Một hệ sinh thái từ bán dẫn đến thiết bị cuối đang dần hình thành, khẳng định vị thế mới của Việt Nam: Không còn là điểm đến giá rẻ, mà là trung tâm của những thiết bị thông minh tích hợp AI thế hệ mới.

"Câu hỏi không còn là liệu Việt Nam có thể làm được hay không, mà là chúng ta sẽ tiến xa đến đâu trong chuỗi giá trị của Google," một chuyên gia phân tích từ Nikkei nhận định.