Google đặt cược vào vũ trụ: Kế hoạch đưa Data Center lên quỹ đạo vào năm 2027

Vũ trụ có thể là lời giải cuối cùng cho cơn khát điện năng vô tận của AI, và Google dường như đang dẫn đầu cuộc đua này. Trước áp lực hạ tầng mặt đất đang quá tải, CEO Sundar Pichai vừa hé lộ một lộ trình đầy tham vọng: đưa các trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo Trái Đất. Dự án mang tên "Project Suncatcher", dự kiến vận hành vào năm 2027, đánh dấu bước chuyển mình từ khai thác tài nguyên mặt đất sang tận dụng năng lượng từ các vì sao.

Thông tin này được củng cố bởi các báo cáo mới nhất từ Bloomberg và Reuters đầu tháng 12/2025, cho thấy gã khổng lồ công nghệ đang coi không gian là giải pháp sống còn (moonshot) để duy trì sự bền vững cho các mô hình máy học khổng lồ trong tương lai.

Project Suncatcher: Khi Trái Đất "cạn pin"

Chia sẻ trên mạng xã hội X vào ngày 4/11/2025, ông Sundar Pichai chỉ ra lý do cốt lõi của canh bạc này: hiệu suất năng lượng. Ông lập luận rằng bức xạ mặt trời trong không gian mạnh gấp 100 lần so với bề mặt Trái Đất. Không còn bị cản trở bởi khí quyển, mây mù hay chu kỳ ngày đêm, các trạm năng lượng vũ trụ có thể cung cấp nguồn điện sạch 24/7 với công suất tối đa.

Thay vì chỉ là lý thuyết suông, Google cho biết đang ở giai đoạn thăm dò để thiết lập các hệ thống tính toán máy học (ML) trên quỹ đạo. Mục tiêu là chuyển dời các tác vụ AI "ngốn" điện nhất ra khỏi lưới điện mặt đất đang căng thẳng.

Vũ khí phần cứng: TPU v7 Ironwood tham chiến

Các thông số kỹ thuật rò rỉ cho thấy một bước nhảy vọt:

• Sức mạnh vượt trội: TPU v7 Ironwood đạt hiệu suất đỉnh cao gấp 10 lần so với các thế hệ tiền nhiệm.
• Tối ưu hóa năng lượng mặt trời: Google tuyên bố khi vận hành trực tiếp bằng nguồn điện mặt trời vũ trụ, hiệu suất trên mỗi watt điện cho các tác vụ suy luận AI sẽ cao gấp 4 lần so với các hệ thống hiện tại dưới mặt đất.

Trong tập podcast "Release Notes" phát sóng ngày 25/11/2025, ông Pichai ví von Project Suncatcher quan trọng ngang hàng với các cột mốc lịch sử như điện toán lượng tử hay xe tự lái của hãng.

"Bảo hiểm" 40 tỷ USD dưới mặt đất

Đây được xem là phương án an toàn bắt buộc. Trong khi chờ đợi các "đám mây vũ trụ" thành hình, Google cần đảm bảo năng lực xử lý ngay lập tức cho các mô hình AI thế hệ mới như Gemini 3.0 (vừa ra mắt ngày 18/11/2025).

Tranh cãi: Giữa đột phá công nghệ và rào cản vật lý

Công bố về Project Suncatcher ngay lập tức chia rẽ giới quan sát thành hai thái cực.

Một bên, báo cáo từ IEA do Wired trích dẫn hôm nay (4/12/2025) ủng hộ giải pháp này, khi dự báo các trung tâm dữ liệu mặt đất có thể "nuốt chửng" tới 8% điện năng toàn cầu vào năm 2030. Không gian trở thành lối thoát duy nhất.

Tuy nhiên, giới kỹ thuật và môi trường lại tỏ ra hoài nghi sâu sắc.

• Bài toán nhiệt học: Có điện là một chuyện, tản nhiệt là chuyện khác. Trong môi trường chân không, việc làm mát các con chip công suất lớn như Ironwood khó khăn và tốn kém hơn nhiều so với dưới mặt đất. Nhiệt lượng không thể tản ra không khí mà phải dùng các bộ tản nhiệt bức xạ khổng lồ.
• Rác thải và chi phí: Sierra Club cảnh báo dự án có thể làm trầm trọng thêm vấn nạn rác thải vũ trụ. Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư trên Seeking Alpha lo ngại đây chỉ là "vaporware" (dự án bánh vẽ) để xoa dịu nỗi lo về chi phí năng lượng, với mốc thời gian 2027 được cho là quá lạc quan so với thực tế kỹ thuật.

Bất chấp những nghi ngờ, việc Google công bố chi tiết phần cứng TPU v7 cho thấy họ đang thực sự nghiêm túc. Kỷ nguyên AI được nuôi dưỡng bởi năng lượng vũ trụ có thể không còn là viễn tưởng, nhưng con đường đến đó chắc chắn không trải đầy hoa hồng.