Meta vừa gây xôn xao khi chính thức triển khai một tính năng AI tùy chọn mới cho người dùng Facebook ở Mỹ và Canada, hứa hẹn biến kho ảnh trên điện thoại của họ thành những "tác phẩm đáng chia sẻ". Thế nhưng, điều đáng nói ở đây là AI này sẽ xem xét cả những bức ảnh bạn chưa hề đăng tải lên mạng xã hội. Đây là một bước đi táo bạo, nhưng cũng dấy lên không ít tranh cãi về quyền riêng tư.

AI của Facebook "Soi" Camera Roll của Bạn: Hoạt Động Thế Nào?

Về cơ bản, tính năng mới này cho phép trí tuệ nhân tạo của Meta "lục lọi" vào camera roll trên điện thoại của bạn – vâng, chính xác là những bức ảnh và video bạn chưa bao giờ có ý định đăng lên Facebook. Khi bạn chọn tham gia (opt-in), AI sẽ liên tục quét kho ảnh này, tải những "viên ngọc quý tiềm ẩn" lên đám mây của Meta. Mục đích? Để tìm ra những khoảnh khắc đẹp "bị lạc giữa các ảnh chụp màn hình, hóa đơn và những bức hình ngẫu nhiên," theo lời công ty. Sau đó, nó sẽ đề xuất các bản chỉnh sửa hoặc collage sáng tạo mà bạn có thể lưu lại hoặc chia sẻ.

Meta giải thích rằng tính năng này được thiết kế để hỗ trợ những người dùng thích chụp ảnh nhưng lại không có nhiều thời gian để "tạo ra cái gì đó đặc biệt" trước khi đăng. Nó giúp bạn tiết kiệm công sức, biến những bức ảnh thô trở nên "đáng giá để chia sẻ" hơn. Rất tiện lợi, phải không? Nhưng tiện lợi này lại đi kèm với một dấu hỏi lớn.

Mục đích của tính năng mới

• Tạo nội dung "đáng chia sẻ": AI sẽ phân tích và gợi ý các cải tiến cho ảnh/video.
• Tiết kiệm thời gian: Giúp người dùng bận rộn dễ dàng có ảnh đẹp để đăng.
• Khám phá "kho báu bị lãng quên": Tìm kiếm những bức ảnh đẹp trong hàng tá ảnh linh tinh.

Quyền Riêng Tư và Câu Chuyện Đào Tạo AI: Cũ Mà Không Cũ

Đây không phải lần đầu tiên Facebook (Meta) tìm cách tiếp cận kho ảnh riêng tư của người dùng. Hồi tháng 6, đã có những thử nghiệm tương tự, và khi đó, công ty khẳng định ảnh riêng tư chưa đăng sẽ không được dùng để đào tạo AI. Tuy nhiên, họ cũng lấp lửng rằng không thể loại trừ khả năng này trong tương lai. Và như mình đã nói ở trên, tương lai đã đến.

Meta công bố rằng: "Chúng tôi không sử dụng dữ liệu từ camera roll của bạn để cải thiện AI của Meta, trừ khi bạn chọn chỉnh sửa nội dung này bằng các công cụ AI của chúng tôi hoặc chia sẻ nó." Đây là một điểm cực kỳ quan trọng. Phát ngôn viên Mari Melguizo của Meta đã làm rõ thêm: "Điều này có nghĩa là các nội dung từ camera roll được tải lên bởi tính năng này để đưa ra gợi ý sẽ không được sử dụng để cải thiện AI của Meta. Chỉ khi bạn chỉnh sửa các gợi ý đó bằng công cụ AI của chúng tôi hoặc đăng tải những gợi ý đó lên Facebook, thì việc cải thiện AI của Meta mới có thể diễn ra."

Nói thẳng ra, Meta sẽ thu thập và lưu trữ ảnh của bạn trên đám mây, AI của họ cũng sẽ được "ngắm nhìn" chúng. Nhưng để dùng chúng "đào tạo" thì phải đợi bạn có hành động cụ thể. Hơi rối nhỉ? Đây chính là điểm mà giới chuyên gia và người dùng bày tỏ sự lo ngại. Ai mà biết được chính sách này sẽ kéo dài bao lâu, hay liệu nó có thể thay đổi bất cứ lúc nào trong tương lai. Nhất là khi năm ngoái, Meta đã thừa nhận âm thầm đào tạo các mô hình AI của mình trên tất cả các ảnh và văn bản công khai được đăng tải bởi người dùng trưởng thành trên Facebook và Instagram từ năm 2007. Lịch sử ấy không khiến người ta yên tâm lắm đâu.

Những điểm cần lưu ý về quyền riêng tư

• Opt-in là điều kiện: Bạn phải tự nguyện cho phép AI truy cập.
• Tải lên đám mây liên tục: Dữ liệu sẽ được upload thường xuyên.
• Điều kiện đào tạo AI: Chỉ khi bạn chỉnh sửa bằng AI hoặc chia sẻ gợi ý.
• Không dùng cho quảng cáo: Meta cam kết như vậy.

Tác động và Ý nghĩa: Một Lưỡi Dao Hai Lưỡi?

Không thể phủ nhận, tính năng này có tiềm năng giúp người dùng tạo ra những bài đăng hấp dẫn hơn, qua đó tăng cường sự tương tác trên nền tảng. Điều đó dĩ nhiên là có lợi cho Meta trong cuộc đua AI ngày càng khốc liệt. Nó cũng giúp Meta tiếp tục đẩy mạnh chiến lược AI cá nhân hóa, tương tự như cách Google Photos hay Apple Intelligence đang làm.

Tuy nhiên, nó cũng mở ra cánh cửa cho những lo ngại về quyền riêng tư. Dù Meta đã cam kết không sử dụng ảnh chưa đăng để đào tạo AI nếu người dùng không tương tác, nhưng việc hàng loạt ảnh cá nhân được tải lên đám mây của một tập đoàn từng dính nhiều bê bối dữ liệu như Meta vẫn là một vấn đề nhạy cảm. Liệu người dùng có thực sự hiểu rõ các điều khoản "chỉnh sửa hoặc chia sẻ" này không? Hay họ chỉ đơn giản là đồng ý cho tiện? Câu hỏi đó vẫn còn bỏ ngỏ, và đó là điều mà chúng ta, những người dùng cuối, cần đặc biệt lưu tâm. Tính năng này sẽ được triển khai rộng rãi hơn trong những tháng tới, và chúng ta hãy cùng chờ xem phản ứng của cộng đồng sẽ như thế nào.