Sau hai tuần gây chấn động ngành công nghệ toàn cầu, Anthropic cuối cùng đã có thể "bật" lại hai mô hình AI mạnh nhất của mình.

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã chính thức dỡ bỏ lệnh kiểm soát xuất khẩu đối với mô hình AI Fable 5 và Mythos 5 của Anthropic vào thứ Hai vừa qua, ngày 29 tháng 6. Quyết định này chấm dứt một cuộc khủng hoảng ngắn nhưng dữ dội, cho phép công ty cung cấp lại các công cụ AI tiên tiến cho khách hàng doanh nghiệp và chính phủ Hoa Kỳ.

Theo thông báo, quyết định này được đưa ra sau khi Anthropic đồng ý hợp tác chặt chẽ hơn với chính phủ về các giao thức an toàn và quy trình phát hành mô hình trong tương lai.

Cuộc "khủng hoảng" 14 ngày đã kết thúc ra sao?

Việc dỡ bỏ lệnh cấm đã mang lại sự nhẹ nhõm tức thì cho Anthropic và hàng loạt khách hàng của họ, những người đã phải đối mặt với viễn cảnh mất đi một công cụ cốt lõi trong hoạt động kinh doanh.

Mọi chuyện bắt đầu vào ngày 12 tháng 6, khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ bất ngờ ban hành lệnh cấm khẩn cấp, viện dẫn lý do an ninh quốc gia để chặn mọi công dân nước ngoài truy cập vào Fable 5 và Mythos 5. Lệnh cấm này hà khắc đến mức bao gồm cả những nhân viên không phải người Mỹ của chính Anthropic.

Đối mặt với một thách thức kỹ thuật không thể vượt qua – phân biệt quốc tịch người dùng theo thời gian thực – Anthropic đã đi đến một quyết định drastric: tắt hoàn toàn cả hai mô hình trên toàn thế giới.

Hành động này đã gây ra sự gián đoạn ngay lập tức cho các khách hàng doanh nghiệp trong các lĩnh vực như tài chính, y tế, và cơ sở hạ tầng quan trọng, nơi các ứng dụng từ chẩn đoán y khoa đến phát hiện gian lận tài chính bỗng dưng ngừng hoạt động.

Vì sao Mythos 5 lại khiến chính phủ lo ngại?

Lệnh kiểm soát được ban hành chỉ vài ngày sau khi Anthropic ra mắt bộ đôi Fable 5 và Mythos 5. Chính Mythos 5, một mô hình được thiết kế riêng cho các chuyên gia an ninh mạng, đã làm dấy lên hồi chuông báo động.

Giới chức lo ngại về khả năng sử dụng kép của mô hình: nó không chỉ là một công cụ phòng thủ mạnh mẽ mà còn có thể bị lợi dụng để hỗ trợ các hoạt động tấn công mạng tinh vi.

Các báo cáo nội bộ cho thấy động thái của chính phủ xuất phát từ nỗi sợ về một "jailbreak" (bẻ khóa) tiềm tàng có thể vô hiệu hóa hoàn toàn các biện pháp bảo vệ được tích hợp sẵn. Anthropic đã phản bác, cho rằng đây chỉ là một vấn đề lý thuyết và không đáng để gây ra một sự gián đoạn toàn cầu.

Sự việc đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận nảy lửa. Các giám đốc và nhà nghiên cứu bảo mật hàng đầu đã công bố một bức thư ngỏ vào ngày 14 tháng 6, kêu gọi chính phủ đảo ngược quyết định để đảm bảo sự minh bạch cho các công cụ an ninh mạng thế hệ mới.

Sự can thiệp trực tiếp này được xem là một trong những hành động quyết liệt nhất của chính phủ đối với một sản phẩm AI thương mại. Sự việc này đặt ra một câu hỏi lớn cho tương lai: Liệu chính phủ có trở thành người gác cổng cho mọi đột phá về AI, và các startup sẽ phải điều hướng "bãi mìn" quy định này như thế nào?