Canonical mở rộng vòng đời Ubuntu Pro lên 15 năm và tối ưu hóa trải nghiệm trên Windows qua WSL

15 năm. Đó là lời cam kết gần như không tưởng mà Canonical vừa đặt lên bàn cân, thách thức trực tiếp mô hình vòng đời phần mềm truyền thống vốn chỉ kéo dài dăm ba năm. Quyết định mở rộng thời gian hỗ trợ cho các bản phát hành Ubuntu LTS này, kết hợp với các tài liệu kỹ thuật mới nhất từ Microsoft cập nhật ngày 1/12/2025, đang vẽ lại bức tranh về cách Linux tồn tại trong lòng Windows. Giấc mơ về một ứng dụng Ubuntu Pro độc lập trên Windows đã tan biến, thay vào đó là sự "cộng sinh" sâu sắc ngay trong lòng Windows Subsystem for Linux (WSL).

Cam kết 15 năm: Sự ổn định hay gánh nặng bảo trì?

Canonical đã chơi một ván bài lớn khi giới thiệu tiện ích bổ sung "Legacy Support" vào đầu tháng 12 này. Gói dịch vụ mới kéo dài tổng thời gian bảo hiểm cho các bản phân phối LTS (Long Term Support) lên con số kỷ lục: 15 năm, bao gồm 10 năm tiêu chuẩn và 5 năm mở rộng.

Điều thú vị là chính sách này áp dụng hồi tố ngay lập tức cho các phiên bản cũ nát như Ubuntu 14.04 LTS. Đây rõ ràng là một cái phao cứu sinh cho khối doanh nghiệp và các hệ thống công nghiệp già cỗi, nơi việc nâng cấp hệ điều hành thường đi kèm với rủi ro sập hệ thống hoặc chi phí kiểm thử khổng lồ. Mark Shuttleworth, CEO của Canonical, không giấu giếm tham vọng biến Ubuntu Pro thành "boong ke" bảo mật dài hạn, đón đầu Đạo luật Khả năng Phục hồi Mạng (Cyber Resilience Act - CRA) của EU sẽ ập đến vào năm 2026.

Nhưng hãy nhìn vào thực tế: 15 năm là một kỷ nguyên trong thế giới công nghệ. Liệu phần cứng chạy Ubuntu 14.04 có còn "thở" được sau 15 năm để nhận bản vá hay không là một câu chuyện khác. Dù vậy, với mức giá khởi điểm 225 USD/máy trạm/năm, Canonical đang bán sự yên tâm (peace of mind) nhiều hơn là bán phần mềm thuần túy.

Trải nghiệm Ubuntu Pro trên Windows: Tạm biệt file .exe, chào đón dòng lệnh

Cộng đồng công nghệ từng râm ran tin đồn về một "ứng dụng Ubuntu Pro chuyên biệt" bóng bẩy trên Windows. Nhưng Canonical đã dội một gáo nước lạnh vào kỳ vọng đó bằng cách chọn con đường thực dụng hơn. Theo tài liệu từ Microsoft ngày 1/12/2025, Ubuntu Pro giờ đây lặn sâu vào "nội tạng" của WSL trên Windows 10 và 11.

Trên các chiến trường thảo luận như Reddit hay Hacker News những ngày qua, phản ứng của người dùng phân cực rõ rệt. Một phe, chủ yếu là dân dev "hardcore", hả hê vì hệ thống bớt đi một lớp phần mềm rác (bloatware). Phe còn lại, những người dùng Windows quen với việc trỏ và nhấp, tỏ ra ngán ngẩm. Họ phàn nàn rằng Canonical đang lười biếng khi ép người dùng phải nhớ từng câu lệnh chỉ để bật một tính năng mà lẽ ra chỉ cần một nút gạt toggle đơn giản. Dù muốn hay không, sự phụ thuộc vào dòng lệnh vẫn là rào cản vô hình đối với sự phổ cập đại chúng của công cụ này.

Tham vọng "biên giới" và cú bắt tay với Qualcomm

Tham vọng của Canonical không chỉ dừng lại ở những dòng code phần mềm hay máy trạm văn phòng. Ngày 2/12/2025 đánh dấu việc Ubuntu 24.04 LTS chính thức được chứng nhận cho nền tảng Qualcomm Dragonwing IQ-9075.

Đây là một con quái vật phần cứng thực thụ với khả năng tính toán AI lên tới 100 TOPS (nghìn tỷ phép tính mỗi giây) và sức chịu đựng nhiệt độ khắc nghiệt từ -40°C đến 85°C. Bằng việc đưa Ubuntu Pro vào những thiết bị này, Canonical đang thọc sâu vào thị trường tính toán biên (edge computing) và công nghiệp nặng. Số liệu tháng 12/2025 với hơn 20 triệu phiên bản Ubuntu Pro đang chạy và mức tăng trưởng thuê bao 25% là minh chứng cho thấy chiến lược "đánh chiếm" hạ tầng này đang phát huy tác dụng.

Nhìn rộng ra, việc Canonical từ chối làm một ứng dụng hào nhoáng để tập trung tích hợp sâu vào hạ tầng (WSL, đám mây, chip chuyên dụng) cho thấy một sự chuyển dịch tư duy cốt lõi. Họ không còn chạy theo mô hình "phát hành trước, vá lỗi sau" đầy rủi ro. Thay vào đó, trong bối cảnh luật an ninh mạng tại Âu - Mỹ đang siết chặt như gọng kìm, gói hỗ trợ 15 năm cùng khả năng chạy "như bóng ma" trong Windows biến Ubuntu Pro thành tấm khiên bảo mật thiết yếu cho các doanh nghiệp đa nền tảng, dù cái giá phải trả là sự thiếu vắng những tiện ích giao diện thân thiện mà người dùng phổ thông hằng mong đợi.