2 tỷ USD cho một startup âm thầm: Apple vừa thực hiện cú đặt cược lớn nhất vào AI phần cứng kể từ thời Beats Electronics

Apple vừa xác nhận hoàn tất thương vụ thâu tóm Q.ai, một startup trí tuệ nhân tạo từ Israel, với mức giá kỷ lục gần 2 tỷ USD. Đây không chỉ là con số lớn thứ hai trong lịch sử mua bán của hãng (chỉ sau Beats Electronics), mà còn là lời khẳng định: Apple sẽ không chạy đua chatbot – họ đang xây dựng một thế giới nơi AI "tan chảy" vào phần cứng.

Hóa giải sự "kỳ quặc" của việc ra lệnh giọng nói

Q.ai không phải là một công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) thông thường. Từ khi thành lập vào năm 2022, đội ngũ này tập trung vào các mô hình học máy chạy trực tiếp trên thiết bị (On-device AI), tối ưu riêng cho Neural Engine của Apple. Mục tiêu? Cho phép AirPods diễn giải được cả những lời thì thầm (sub-vocal speech) và lọc sạch tạp âm trong những môi trường hỗn loạn nhất.

Bước đi này giải quyết một rào cản tâm lý lớn: Sự bất tiện. Người dùng thường ngại ra lệnh cho Siri ở nơi đông người vì không muốn nói to. Với công nghệ từ Q.ai, AirPods tương lai sẽ hiểu được những câu lệnh mấp máy môi hoặc nói cực nhỏ. Tuy nhiên, khả năng "nghe thầm" này chắc chắn sẽ vấp phải sự hoài nghi về quyền riêng tư. Khi một thiết bị có thể đọc được cả những gì bạn chưa thốt ra thành lời, ranh giới giữa tiện ích và xâm phạm trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Vi chuyển động da mặt: "Mồi nhử" cho Vision Pro

Giá trị cốt lõi của Q.ai nằm ở các bằng sáng chế về nhận diện "vi chuyển động" (micro-movements) của da mặt. Thay vì dùng camera ghi hình tốn băng thông và điện năng, các cảm biến hồng ngoại sẽ theo dõi sự co giãn của cơ mặt để dịch mã thành ngôn ngữ và cảm xúc.

Đối với Vision Pro, đây là lời giải cho bài toán Persona (hình đại diện). Thay vì những gương mặt ảo đơ cứng, công nghệ của Q.ai cho phép tái tạo biểu cảm theo thời gian thực với độ trễ gần như bằng không, đồng thời theo dõi sinh trắc học như nhịp thở và nhịp tim mà không cần thêm phần cứng cồng kềnh. Apple đang đặt cược rằng người dùng sẽ sẵn lòng để hãng quét sâu hơn vào từng thớ thịt trên khuôn mặt mình, đổi lấy một trải nghiệm thực tế ảo "thật" hơn.

Cuộc tái ngộ với Aviad Maizels: Sự tin tưởng hay nỗi bế tắc?

Thương vụ này đánh dấu sự trở lại của Aviad Maizels – người từng bán PrimeSense cho Apple vào năm 2013 để tạo nên nền tảng Face ID. Việc Apple chi đậm để đưa "người cũ" trở lại, bao gồm cả các nhà đồng sáng lập Yonatan Wexler và Avi Barliya, đặt ra một câu hỏi lớn: Liệu đây là sự tin tưởng tuyệt đối vào năng lực kỹ thuật của đội ngũ PrimeSense cũ, hay là dấu hiệu cho thấy Apple đang bế tắc trong việc tìm kiếm những bộ não AI đột phá bên ngoài thung lũng Silicon?

Johny Srouji, kiến trúc sư trưởng mảng chip của Apple, rõ ràng đang ưu tiên những đội ngũ hiểu sâu về kiến trúc bán dẫn. Việc tích hợp thuật toán của Q.ai trực tiếp vào các dòng chip A-series và M-series tương lai sẽ giúp xử lý dữ liệu tại chỗ, giảm phụ thuộc vào đám mây – một chiến lược đặc trưng để Apple đối đầu với cách tiếp cận dựa trên Cloud AI của Google và Meta.

Khi AI không còn là những khung chat

Trong khi thế giới vẫn đang mải mê với những chatbot trả lời văn bản, Apple đang lặng lẽ thâu tóm những công nghệ giúp máy móc "cảm nhận" con người. Khoản chi 2 tỷ USD cho Q.ai cho thấy Apple đang tăng tốc trong cuộc đua vũ trang AI nhưng theo một lộ trình khác biệt: Biến AI thành một lớp giác quan mới.

Tuy nhiên, mức định giá 2 tỷ USD cho một startup chưa có sản phẩm thương mại rộng rãi vẫn khiến giới quan sát đặt dấu hỏi. Apple đang mua công nghệ, hay họ đang mua thời gian để không bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên AI phần cứng? Câu trả lời sẽ nằm ở thế hệ AirPods và Vision Pro ra mắt vào năm tới. Cuộc chơi AI của Apple giờ đây không còn nằm ở phần mềm, mà nằm ở chính những rung động nhỏ nhất trên cơ thể người dùng.