Apple Rút Bỏ Nhãn "Trung Hòa Carbon" Trên Apple Watch và Mac mini Giữa Làn Sóng Greenwashing

Trong một động thái đáng chú ý, Apple đã âm thầm loại bỏ các tuyên bố về "trung hòa carbon" khỏi bao bì và trang sản phẩm của Apple Watch và Mac mini. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh công ty đang đối mặt với những cáo buộc ngày càng tăng về "greenwashing" (quảng cáo xanh giả mạo), làm dấy lên câu hỏi về tính minh bạch trong các nỗ lực bền vững của gã khổng lồ công nghệ.

Mặc dù những tuyên bố về tính trung hòa carbon đã biến mất khỏi các sản phẩm cụ thể này, Apple vẫn khẳng định cam kết mạnh mẽ với mục tiêu toàn diện về trung hòa carbon vào năm 2030. Công ty cho biết họ đã đạt được mức giảm phát thải khí nhà kính tổng thể lên tới 60%, một con số đáng khích lệ trong hành trình hướng tới một tương lai bền vững hơn.

Từ Tuyên Bố Hoành Tráng Đến Sự Im Lặng Đáng Ngờ

Năm 2020, Apple đã công bố một chiến lược đầy tham vọng nhằm đạt được trung hòa carbon trên toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình vào năm 2030. Kế hoạch này bao gồm mọi khía cạnh, từ chuỗi cung ứng sản xuất phức tạp, các trung tâm dữ liệu khổng lồ cho đến từng sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Đỉnh điểm của nỗ lực này là vào tháng 9 năm 2023, khi Apple tự hào giới thiệu Apple Watch Series 9 là sản phẩm "trung hòa carbon" đầu tiên của mình. Tiếp nối thành công đó, Mac mini thế hệ M4 cũng được công bố là chiếc Mac đầu tiên đạt được chứng nhận này. Những tuyên bố này đã tạo ra một làn sóng tích cực, củng cố hình ảnh một Apple "xanh" và có trách nhiệm với môi trường.

Tuy nhiên, chỉ một thời gian ngắn sau đó, người dùng tinh ý sẽ nhận thấy sự thay đổi. Hiện tại, trên trang sản phẩm của Mac mini M4 và các mẫu Apple Watch mới nhất, nhãn "carbon neutral" đã không còn xuất hiện. Thay vào đó, Apple tập trung vào các yếu tố bền vững khác như việc sử dụng vật liệu tái chế, ví dụ như nhôm tái chế cho khung máy, và các chương trình thu hồi sản phẩm.

Áp Lực Từ Greenwashing và Các Quy Định Pháp Lý

Sự thay đổi này không xảy ra ngẫu nhiên. Nó được cho là phản ứng trực tiếp trước những lo ngại ngày càng gia tăng về greenwashing. Các tổ chức môi trường và người tiêu dùng đã lên tiếng chỉ trích Apple, cho rằng việc tuyên bố "trung hòa carbon" cho các sản phẩm cụ thể có thể gây hiểu lầm.

Đặc biệt, tại châu Âu, Apple đã phải đối mặt với các hành động pháp lý. Một phiên tòa tại Đức đã cấm Apple sử dụng thuật ngữ "trung hòa carbon" cho Apple Watch, với lý do các tuyên bố của hãng thiếu minh bạch và dựa nhiều vào các chứng chỉ bù đắp carbon (carbon offset) – một phương pháp thường gây tranh cãi về hiệu quả thực tế trong việc giảm phát thải. Các nhóm bảo vệ môi trường như Greenpeace đã không ngần ngại gọi đây là hành vi "quảng cáo xanh giả mạo".

Mặc dù ở Mỹ chưa có lệnh cấm chính thức, nhưng các vụ kiện tập thể từ người tiêu dùng và cổ đông đã gia tăng, đặc biệt sau các sự kiện ra mắt sản phẩm năm 2024 với những lời quảng bá mạnh mẽ về tính bền vững. Các chuyên gia phân tích cho rằng việc Apple loại bỏ nhãn hiệu này là một động thái chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo vệ uy tín thương hiệu, trong khi vẫn tiếp tục các nỗ lực giảm phát thải thực chất.

Cam Kết 2030 Vẫn Còn, Nhưng Cách Truyền Thông Đã Thay Đổi

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là Apple không hề từ bỏ mục tiêu lớn hơn của mình. Cam kết trở thành công ty trung hòa carbon hoàn toàn vào năm 2030 vẫn đang được Apple theo đuổi. Công ty báo cáo đã giảm 60% lượng khí thải nhà kính toàn cầu so với mức cơ sở năm 2015, một thành tích đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, cách Apple truyền đạt thông điệp về môi trường đã thay đổi. Thay vì tập trung vào nhãn "carbon neutral" cho từng sản phẩm, hãng đang nhấn mạnh vào các khía cạnh cụ thể hơn của tính bền vững, như tỷ lệ vật liệu tái chế trong sản phẩm, hiệu quả năng lượng, và các chương trình tái chế. Điều này cho thấy một sự chuyển dịch sang cách tiếp cận minh bạch và dựa trên dữ liệu hơn, thay vì những tuyên bố có thể bị hiểu sai.

Phản Ứng Từ Cộng Đồng: Hỗn Hợp Giữa Hoan Nghênh và Thất Vọng

Động thái này đã tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trong cộng đồng người dùng và các nhà phân tích. Một bộ phận người dùng hoan nghênh sự thay đổi này, cho rằng Apple đang trở nên "thành thật hơn" và tập trung vào các hành động cụ thể thay vì chỉ marketing. "Cuối cùng thì họ cũng nhận ra rằng 'carbon neutral' không phải là một phép màu," một bình luận trên diễn đàn công nghệ cho biết.

Ngược lại, nhiều nhà hoạt động môi trường bày tỏ sự thất vọng. Họ lo ngại rằng việc loại bỏ nhãn hiệu này có thể làm giảm động lực của người tiêu dùng trong việc lựa chọn các sản phẩm thân thiện với môi trường. Liệu người dùng có còn đủ động lực để tìm hiểu sâu hơn về các sáng kiến bền vững của Apple khi mà thông điệp ban đầu không còn rõ ràng?

Các chuyên gia cũng đưa ra những phân tích sâu sắc hơn. Một số ý kiến cho rằng Mac mini M4 chỉ đạt được trạng thái "trung hòa carbon" nhờ vào việc mua tín chỉ carbon offset, chứ không hoàn toàn từ quy trình sản xuất nội tại. Điều này càng làm tăng thêm sự nghi ngờ về tính bền vững thực sự của các tuyên bố trước đây.

Tương Lai Nào Cho "Apple Xanh"?

Việc Apple điều chỉnh cách truyền thông về tính trung hòa carbon cho các sản phẩm cụ thể là một tín hiệu cho thấy ngành công nghệ đang ngày càng chịu sự giám sát chặt chẽ hơn về các cam kết môi trường. Dù có những tranh cãi, hành động này có thể là bước đi cần thiết để Apple tránh các vấn đề pháp lý và xây dựng lại niềm tin với người tiêu dùng.

Điều quan trọng là Apple cần tiếp tục minh bạch về các nỗ lực giảm phát thải thực tế của mình, bao gồm cả những thách thức và hạn chế. Liệu hãng có thể tiếp tục đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2030 hay không, và quan trọng hơn, liệu những nỗ lực đó có thực sự mang lại tác động tích cực cho hành tinh hay không, vẫn là câu hỏi mà người tiêu dùng và giới quan sát sẽ tiếp tục theo dõi sát sao.