Alphabet chính thức phản công: Cuộc đấu pháp lý định hình lại đế chế tìm kiếm

Sau nhiều tháng chuẩn bị, Alphabet (công ty mẹ của Google) đã chính thức đệ đơn kháng cáo lên tòa phúc thẩm, quyết tâm lật ngược phán quyết lịch sử của Thẩm phán Amit Mehta. Đòn phản công pháp lý này diễn ra vào trung tuần tháng 1/2026, thời điểm mà các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất từ Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đang cận kề ngày thực thi. Google đồng thời gửi yêu cầu khẩn cấp nhằm đình chỉ việc chia sẻ dữ liệu và các lộ trình thoái vốn cho đến khi có phán quyết cuối cùng từ cấp cao hơn.

Di sản của Thẩm phán Amit Mehta và bóng ma "chia tách"

Nhìn lại diễn biến từ tháng 8/2024, Thẩm phán Amit Mehta đã giáng một đòn chí mạng khi tuyên bố Google vận hành một bộ máy độc quyền bất hợp pháp. Phán quyết hơn 200 trang khi đó chỉ ra rằng Mountain View đã chi hàng chục tỷ USD mỗi năm để mua vị trí "mặc định" trên các thiết bị của Apple và trình duyệt Mozilla, biến đây thành rào cản không thể vượt qua đối với bất kỳ đối thủ nào.

Khác với những dự báo ban đầu về sự nương tay của cơ quan quản lý, DOJ đã thể hiện thái độ cứng rắn chưa từng có. Trong các hồ sơ đệ trình cuối năm 2025, cơ quan này không chỉ dừng lại ở việc yêu cầu chia sẻ dữ liệu tìm kiếm mà còn quyết liệt thúc đẩy phương án buộc Google phải bán trình duyệt Chrome — "cánh cửa" quan trọng nhất dẫn người dùng vào hệ sinh thái tìm kiếm của hãng. Nếu không lật ngược được tình thế, Google sẽ phải đối mặt với một cuộc "đại phẫu" làm thay đổi vĩnh viễn diện mạo của Internet hiện đại.

Lập luận của Mountain View: Người dùng chọn Google vì chất lượng, không phải vì bị ép buộc

Trong hồ sơ kháng cáo mới nhất, đội ngũ pháp lý của Alphabet tiếp tục xoáy sâu vào luận điểm: Sự thống trị của họ là kết quả của một sản phẩm ưu việt. Google cho rằng tòa án cấp dưới đã sai lầm khi hình sự hóa các thỏa thuận kinh doanh bình thường. "Người dùng dùng Google vì họ muốn thế, không phải vì họ không có lựa chọn," phía công ty khẳng định.

Một vấn đề nhức nhối khác là yêu cầu chia sẻ dữ liệu tìm kiếm với các đối thủ như Bing hay DuckDuckGo. Google cảnh báo rằng việc mở kho dữ liệu này là "món quà" cho các đối thủ nhưng lại là thảm họa cho quyền riêng tư của người dùng. Việc buộc một công ty phải chia sẻ thành quả trí tuệ hàng thập kỷ cho các bên không hề đầu tư nghiên cứu cũng bị Alphabet mô tả là hành động phá hủy động lực sáng tạo của toàn ngành công nghệ.

Canh bạc của ngành công nghệ dưới triều đại chính trị mới

Vụ kiện này giờ đây không còn đơn thuần là chuyện của riêng Google. Nó là phép thử cho giới hạn quyền lực của các Big Tech. Liệu DuckDuckGo hay Bing có thực sự bứt phá nếu Chrome bị bán đi, hay người dùng sẽ lại tải về và cài đặt Google theo thói quen? Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ khi thị trường tìm kiếm đang chuyển dịch mạnh mẽ sang kỷ nguyên AI, nơi các công cụ như Perplexity hay ChatGPT đang thách thức trực tiếp mô hình tìm kiếm truyền thống.

Giới quan sát nhận định, cuộc chiến này có thể kéo dài xuyên suốt nhiệm kỳ của chính phủ hiện tại. Các cơ quan quản lý tại EU cũng đang theo dõi sát sao từng bước đi tại Washington để chuẩn bị cho các đợt siết chặt tương tự. Kết quả tại tòa phúc thẩm sẽ xác lập một tiền lệ: Chính phủ có quyền can thiệp sâu đến mức nào vào cấu trúc của một sản phẩm công nghệ thành công? Với Alphabet, đây không chỉ là cuộc chiến giữ lại Chrome hay dữ liệu, mà là cuộc chiến để bảo vệ cách thức vận hành cốt lõi đã đưa họ trở thành bá chủ Internet trong hơn hai thập kỷ qua.